۱۶اوت ۲۰۲۶ - بر اساس مطالعۀ جدید منتشر شده در مجله Frontiers in Medicine، برای افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ (T2D)، شاخص آتروژنیک پلاسما (AIP) ممکن است شاخصی ساده و کاربردی برای تعیین خطر ایجاد بیماری کلیوی دیابتی باشد.

بیماری کلیوی دیابتی، علت اصلی بیماری کلیوی مرحله نهایی در سراسر جهان و عامل مهم مرگ ومیر قلبی­ عروقی شدید است؛ بنابراین تشخیص زودهنگام آن ضروری است. افزایش آلبومینوری اغلب در مراحل اولیه پیش از کاهش نرخ فیلتراسیون گلومرولی رخ می­ دهد و نشان­ دهنده احتمال بیشتر پیشرفت بیماری است. دیس­لیپیدمی آتروژنیک از طریق مسیرهای التهابی می­ تواند در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ به کلیه­ ها آسیب برساند. این ناهنجاری ­های چربی در یک نسبت کوتاه و خلاصه توسط شاخص آتروژنیک پلاسما ترکیب می­ شوند. اگرچه همبستگی بالایی بین این شاخص و عوارض ماکروواسکولار و دیابت وجود دارد، اما ارزش پیش ­بینی­ کنندگی مستقل آن برای سیر بیماری کلیوی دیابتی هنوز نامشخص است.

محققان برای پاسخ به این موضوع، یک مطالعه کوهورت طولانی­ مدت بر روی افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ انجام دادند. برای آزمودن این فرضیه که شاخص آتروژنیک پایه، خطر پیشرفت را فراتر از متغیرهای بالینی شناخته­ شده و سایر نشانگرهای سنتی چربی پایه نشان می­دهد، محققان در این مطالعه قدرت شاخص "آتروژنیک پایه" را به ­طور مستقل برای پیش­ بینی پیشرفت آلبومینوری و کاهش نرخ فیلتراسیون کلیه بررسی کردند.

در این مطالعۀ کوهورت طولانی ­مدت، ۹۳۶ نفر مبتلا به دیابت نوع ۲ حضور داشتند. شاخص AIP پایه با استفاده از لگاریتم تری­گلیسیرید به کلسترول لیپوپروتئین با چگالی بالا[1]، محاسبه شد و به ­صورت پیوسته و نیز بر اساس چارک­ ها تحلیل شد. نتایج شامل پیشرفت آلبومینوری و کاهش پایدارِ ۵۰ درصدی یا بیشتر در نرخ فیلتراسیون گلومرولی تخمینی (eGFR) بود. برای ارزیابی ارتباط ­ها از مدل­ های خطر متناسب کاکس استفاده شد که برای عوامل پایه دموگرافیک، متابولیک و کلیوی تعدیل شده بودند.

سطوح بالاتر AIP به ­طور مستقل با خطرات بیشتر برای پیامدهای کلیوی مرتبط بود. هر یک واحد افزایش انحراف استاندارد در AIP با پیشرفت آلبومینوری (نسبت خطر تعدیل­ شده 1.25 ، فاصله اطمینان 95 درصد: 1.06 تا 1.47، مقدار  Pبرابر 0.007) و کاهش پایدار eGFR(نسبت خطر تعدیل­ شده 1.59، فاصله اطمینان95 درصد: 1.25 تا 2.02، مقدار P کمتر از 0.001) مرتبط بود.

بالاترین چارک  AIPبا خطرات افزایش­ یافته هر دو پیامد کاهش eGFR(نسبت خطر تعدیل­ شده 3.32، فاصله اطمینان 95 درصد: 1.53 تا 7.24، مقدار  Pبرابر 0.002) و پیشرفت آلبومینوری (نسبت خطر تعدیل­ شده 2.09، فاصله اطمینان 95 درصد: 1.23 تا 3.57، مقدار  Pبرابر 0.007) مرتبط بود. در زیرگروه­های مختلف، این ارتباط­ها از نظر جهت­ گیری سازگار بودند. به­ طور کلی، یافته­ ها نشان می ­دهند که اگرچه شاخصAIP  نمی‌تواند به شکلی دقیق و قطعی، میزان تغییرات پروتئین در ادرار (آلبومینوری) را پیش‌بینی کند، اما ارزش بسیار بالایی در نشان دادن وضعیت کلی بدن دارد؛ به این معنا که این شاخص بازتاب‌دهنده یک محیط خونی پرخطر و مستعد رسوب چربی (آتروژنیک) است که مستقیماً باعث تخریب رگ‌های کوچک کلیه می‌شود. در واقع،AIP  ابزاری نیست که فقط تغییرات جزئی پروتئین ادرار را بسنجد، بلکه یک «هشداردهندۀ استراتژیک» است که به ما می‌گوید آیا محیط خون بیمار به گونه‌ای است که در درازمدت منجر به زوال عملکرد کلیه و از کار افتادن آن خواهد شد یا خیر.

منبع:

https://medicaldialogues.in/diabetes-endocrinology/news/atherogenic-index-of-plasma-linked-to-diabetic-kidney-disease-progression-in-type-2-diabetes-study-176714