۳ سپتامبر ۲۰۲۵ - مطالعه ی جدید منتشر شده در ژورنال Diabetologia نشان می دهد که شدت علائم یائسگی با اختلالات متوسط تا شدید در کنترل قند خون مرتبط است؛ اختلالاتی که تقریباً دو سوم از زنان یائسه مبتلا به دیابت نوع ۱ آن را گزارش کرده اند.
میزان انسولین مورد نیاز در زنان مبتلا به دیابت نوع ۱در طول بارداری و چرخه قاعدگی تغییر می کند. با این حال، تاکنون بررسی نشده بود که آیا این زنان در دوران گذار یائسگی و پس از آن نیز تغییراتی در کنترل قند خون خود احساس می کنند یا خیر. این مطالعه با هدف بررسی ارتباط بین تنظیم گلوکز و دیابت نوع ۱در زنان یائسه انجام شد.
طراحی مطالعه
برای بررسی این موضوع، پژوهشگران یک مطالعه مقطعی در هلند انجام دادند. تبلیغات مربوط به پرسش نامه آنلاین در بیمارستان ها و وب سایت های مرتبط با دیابت نوع ۱منتشر شد. زنان یائسه مبتلا به دیابت نوع ۱ (با حداقل یک سال آمنوره) در بازه سنی ۴۵تا ۶۵سال در این مطالعه شرکت کردند.
افرادی که مبتلا به دیابت پس از یائسگی بودند، یا سابقه هیسترکتومی پیش از یائسگی یا آمنوره اولیه[1] داشتند، از مطالعه حذف شدند. میزان تغییرات در کنترل قند خون پس از آخرین چرخه قاعدگی با استفاده از مقیاس لیکرت پنج نقطه ای[2] ارزیابی شد. شدت علائم یائسگی نیز با استفاده از مقیاس Greene Climacteric Scale[3] (GCS) اندازه گیری شد.
نتایج کلیدی
در مجموع، ۱۵۹زن پرسش نامه ها را تکمیل کردند. میانگین سنی شرکت کنندگان ۵۴.۹ سال، میانگین مدت ابتلا به دیابت ۳۰.۳ سال، و میانگین سن یائسگی ۵۰.۱ سال بود.
حدود ۶۷.۴ درصد از شرکت کنندگان تغییرات متوسط تا شدید در تنظیم قند خون پس از یائسگی را گزارش کردند. ۴۱.۹ درصد از شرکت کنندگان افزایش سطح گلوکز، ۱۹.۶ درصد کاهش سطح گلوکز را گزارش کردند، و ۳۸.۵ درصدهیچ تغییری را گزارش ندادند. همچنین، ۵۵ درصد از شرکت کنندگان نوسانات بیشتر در سطح قند خون را تجربه کردند، در حالی که ۱۸.۱ درصد کاهش نوسانات را گزارش دادند.۳۸.۵ درصد از زنان افزایش در موارد افت قند خون (هیپوگلایسمی) و ۲۸ درصد کاهش آن را گزارش کردند. در مقابل، ۶۱.۶ درصد افزایش در موارد بالا رفتن قند خون (هایپرگلایسمی) را تجربه کردند. شدت علائم یائسگی پس از یائسگی به طور قابل توجهی بیشتر بود (میانگین GCS:18.8 در برابر 11.7؛p<0.001).
احتمال تجربه تغییرات گلایسمی با شدت علائم یائسگی همبستگی مثبت داشت(ORتعدیل شده: 1.04؛ p=0.014). همچنین، ۵۷.۲ درصداز شرکت کنندگان کیفیت خواب ضعیف) PSQI[4]>5) را گزارش کردند، اما این موضوع با افزایش قند خون ارتباط آماری معناداری نداشت( ORتعدیل شده: 1.10؛p=0.731).
نتیجه گیری
این یافته ها نشان می دهند که زنان مبتلا به دیابت نوع ۱در دوران یائسگی ممکن است با تغییراتی در متابولیسم گلوکز مواجه شوند که می تواند اهداف درمانی آن ها را تحت تأثیر قرار دهد. بنابراین، آگاهی پزشکان از این تغییرات برای ارائه مراقبت های دقیق تر و شخصی سازی شده در این گروه از بیماران ضروری است.
منبع:
https://medicaldialogues.in/diabetes-endocrinology/news/postmenopausal-women-with-t1d-face-glucose-regulation-changes-and-severe-menopausal-symptoms-study-154360
[1] آمنوره اولیه به حالتی گفته می شود که دختران تا سن ۱۵سالگی با وجود رشد صفات جنسی ثانویه، هنوز هیچ گونه قاعدگی نداشته باشند، یا تا سن ۱۳سالگی بدون علائم بلوغ جنسی دچار فقدان قاعدگی باشند. این وضعیت معمولاً ناشی از اختلالات ژنتیکی، آناتومیکی یا هورمونی در سیستم تولیدمثل است.
[2] مقیاس لیکرت پنجنقطهای ابزاری برای سنجش میزان توافق یا تجربه افراد است که پاسخها را در پنج سطح از «کاملاً مخالفم» تا «کاملاً موافقم» طبقهبندی میکند. این مقیاس در مطالعات بالینی برای ارزیابی شدت علائم یا تغییرات ادراک شده کاربرد دارد.
[3] مقیاس Greene Climacteric Scale (GCS) ابزاری استاندارد برای سنجش شدت علائم یائسگی در زنان است که شامل ارزیابی نشانه های جسمی، روانی و گوارشی مرتبط با دوران یائسگی می باشد. این مقیاس به طور گسترده در مطالعات بالینی برای بررسی تجربه یائسگی و تأثیر آن بر کیفیت زندگی استفاده می شود
[4] شاخص کیفیت خواب پیتسبرگ(Pittsburgh Sleep Quality Index - PSQI) ابزاری استاندارد برای سنجش کیفیت خواب در یک ماه گذشته است که شامل ۷مؤلفه از جمله مدت خواب، اختلالات خواب، و عملکرد روزانه می باشد. نمره بالاتر از ۵در این مقیاس نشان دهنده کیفیت خواب ضعیف و احتمال وجود مشکلات خواب است.