۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶ - بر اساس مطالعه جدیدی که در مجله Frontiers in Endocrinology منتشر شده است، در افراد سالمند مبتلا به دیابت نوع ۲، نوسانات شدید در سطح قند خون (Glycemic Variability) به‌طور مستقل با کاهش توده عضلانی سینه‌ای (Pectoralis) در ارتباط است؛ این ارتباط به‌ویژه در افرادی که وزن بدن نرمال دارند یا مدت زمان ابتلا به بیماری در آن‌ها طولانی‌تر است، مشهودتر می‌باشد.

با افزایش سن جمعیت، بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ (T2DM) بیشتر در معرض خطر افت عملکرد بدنی و تحلیل عضلانی قرار دارند. در حالی که نوسانات گلوکز (GV) که از طریق پایش مداوم گلوکز (CGM) اندازه‌گیری می‌شود، ممکن است از طریق استرس اکسیداتیو منجر به آسیب‌های عضلانی جدی‌تر شود، شاخص استاندارد  HbA1cتنها میانگین قند خون را نشان می‌دهد. از سوی دیگر، سی‌تی‌اسکن‌های فرصت‌طلبانه از قفسه سینه، روش مفیدی برای اندازه‌گیری توده عضلانی با استفاده از شاخص عضلات سینه‌ای (PMI) فراهم می‌کنند. این مطالعهٔ گذشته‌نگر بر روی ۳۰۳ بیمار سالمند مبتلا به دیابت نوع ۲، با هدف تقویت پیشگیری از سارکوپنی[1] دیابتی در بزرگسالان، این شکاف تحقیقاتی را پر می‌کند که آیا نوسانات گلوکز بدست آمده از CGM به‌طور مستقل با کاهش شاخص PMI(بر پایه سی‌تی‌اسکن) همبستگی دارد یا خیر.

در این تحلیل مقطعی و گذشته‌نگر، ۳۰۳ بیمار سالمند مبتلا به دیابت نوع ۲ که بین اکتبر ۲۰۲۲ تا دسامبر ۲۰۲۵ دارای سی‌تی‌اسکن قفسه سینه و پایش مداوم گلوکز بودند، وارد مطالعه شدند. از جمله شاخص‌های مورد استفاده برای ارزیابی نوسانات گلوکز می‌توان به: ضریب تغییرات (CV)، میانگین دامنه نوسانات گلوکز (MAGE)، انحراف معیار (SD)، میانگین تفاوت‌های روزانه، زمان در محدوده هدف (TIR)، زمان بالاتر از محدوده و زمان پایین‌تر از محدوده (TBR) و میانگین گلوکز خون اشاره کرد. همچنین از سی‌تی‌اسکن‌های سطح مهره  T4برای محاسبه شاخص عضلات سینه‌ای (PMI) استفاده شد. تحلیل‌های حساسیت، تحلیل‌های زیرگروهی و رگرسیون خطی چندمتغیره نیز انجام گرفت.

پس از کنترل متغیرهای همگرا، چهار شاخص نوسانات گلوکز شامل CV، SD، MAGE و TBRبه‌طور مستقل با کاهش  PMIمرتبط بودند (همه با P< 0.05). بیشترین درصد تغییرات در شاخص  PMIتوسط CV(با ₂ Rتعدیل‌شده برابر با ۰.۲۲) تبیین شد و پس از آن به ترتیب TBR (۰.۲۱)، SD (۰.۲۰) و MAGE (۰.۱۹) قرار داشتند. همچنین بین  CVو  PMIیک رابطه خطی وابسته به دوز مشاهده شد (P for trend< 0.001).

بیماران با شاخص توده بدنی (BMI) کمتر از ۲۴ کیلوگرم بر متر مربع و همچنین افرادی که بیش از ۱۰ سال سابقه ابتلا به دیابت داشتند، همبستگی معکوس شدیدتری را نشان دادند (β=۰.۱۸-، P< 0.001). تحلیل‌های حساسیت نیز استحکام این نتایج را تأیید کردند.

به‌طور کلی، نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که علاوه بر رسیدن به سطح هدف HbA1c، تثبیت نوسانات قند خون می‌تواند عاملی حیاتی در کاهش خطر تحلیل عضلانی در جمعیت سالمند مبتلا به دیابت باشد. برای اثبات رابطه علی و معلولی و ارزیابی اینکه آیا درمان‌های متمرکز بر کاهش نوسانات گلوکز می‌توانند بار سارکوپنی دیابتی را کاهش دهند یا خیر، انجام تحقیقات آینده‌نگر بیشتر ضروری است.

منبع:

https://medicaldialogues.in/diabetes-endocrinology/news/high-glucose-variability-linked-to-muscle-loss-in-older-adults-with-type-2-diabetes-study-177092