تولید سلولهای ترشح کننده ی انسولین، امیدی برای درمان بیماری دیابت نوع 1
اول اکتبر2015- دانشمندان بروی فن آوری جدیدی برای تولید سلولهایی با توانایی ترشح انسولین در حال تحقیق هستند که درنهایت می تواند در یک فرآیند پیوند به درمان بیماران مبتلا به دیابت نوع 1 کمک کند.
نتایج این تحقیق در پنجاه و چهارمین نشست سالانه ی غدد اطفال در بارسلونا ارائه شد. دیابت نوع 1 به دلیل اشتباه سیستم ایمنی در تخریب سلولهای بتا اتفاق می افتد و درنتیجه ی آن بدن توانایی تولید انسولین را برای کنترل قندخون از دست می دهد. دیابت نوع 1 که به دیابت جوانان نیز شناخته می شود تقریباً 5 درصد همه ی موارد ابتلا به دیابت را در آمریکا تشکیل می دهد. درحال حاضر، راه شناخته شده ای برای پیشگیری از ابتلا به دیابت نوع 1 وجود ندارد و چنانچه این بیماری کنترل نشود، منجر به مرگ بیمار می گردد. تنها درمان موجود، تزریق انسولین توسط پمپ یا تزریقات روزانه و گاهی ترکیبی از تزریق انسولین و داروهای خوراکی است.
اخیراً دانشمندان بروی راه هایی برای جایگزین نمودن سلولهای بتا به منظور بهبود کیفیت زندگی بیماران مبتلا به دیابت نوع 1 تحقیق کرده اند.
سلولهای برنامه ریزی شده برای ترشح انسولین
یک تیم تحقیقاتی در دانشگاه Catholique de Louvainدر بلژیک به سرپرستی دکتر Philippe Lysyدر تحقیقات پیشین خود نشان دادند سلولهای مشتق شده از مجرای پانکراس انسان( HDDCs) منبع بالقوه ای برای سلولهای بتا هستند.
این سلولها ، سلولهای پیش ساز در پانکراس افراد بالغ می باشند و این بمعنای توانایی آنها به تمایز به انواع سلولهای خاص در پانکراس است.
دراین تحقیق دانشمندان سلولهای HDDCsرا طوری برنامه ریزی نمودند که رفتاری شبیه به سلولهای بتا داشته و در پاسخ به گلوگز، قادر به ترشح انسولین در پانکراس باشند.
محققان ازنوعی از RNAپیامبر یک فاکتور رونویسی بنام پروتئین MAFAاستفاده کردند- پروتئینی که روشن یا خاموش بودن ژنها را در ژنوم کنترل می کند- این mRNA قبل از اتصال به DNAی سلول به پروتئین ترجمه می شود، این کار موجب می گردد عملکرد سلول تغییر کند بدون اینکه ساختار سلول عوض شود.
با استفاده از این روش، محققان از ایجاد هر گونه تغییر ژنتیکی که خطراتی مانند سرطان را به دنبال دارد در سلولهای هدف جلوگیری کردند. آنها توانستند سلولهای تولید شده با این روش را به موشهای دیابتی پیوند زده و بیماری آنها را بررسی کنند.
دکتر Lysyمی گوید: ما براساس مقدارقند خون این موشها، توانستیم پتانسیل این سلولها را در ترشح انسولین ارزیابی و آنالیز کنیم.
او می افزاید: آنچه این تحقیق رامنحصر به فرد کرده است، استفاده از بافت بالغ برای تولید سلولهایی با قابلیت ترشح انسولین است، به این ترتیب از خطرات مرتبط با سلولهای بنیادی مانند سرطان جلوگیری خواهد شد. این روش یک پروتوکل جدید است که در آن تنها عملکرد سلول با اقدام مستقیم بر DNA،بدون ایجاد هرگونه تغییر ساختاری، تغییر می کند.
تکنیکی برای آینده
محققان امیدوارند با استفاده ازاین روش سلولهای زیادی را برای پیوند به افراد مبتلا به دیابت نوع 1 تهیه کنند. درحال حاضر آنها شرایطی که اجازه ی برنامه ریزی مجدد سلولها و تبدیل آنها را به یک بانک سلولی با تحقیقات آزمایشگاهی و روشهای سازگار بالینی می دهد، ارزیابی می کنند.
آنهاهمچنین امیدوارند این سیستم برای برنامه ریزی مجدد سلولها و تولید سلولهایی با عملکرد جدید از طریق عوامل رونویسی مانند mRNAبمنظور درمان بیماریهایی که بدلیل فقدان عملکرد گروهی از سلولها ایجاد می شود، استفاده گردد.
دکتر Lysyمی گوید: این کار تحقیقاتی ممکن است به ایجاد استراتژیهای برای تمایز سلولها در سایر زمینه های پزشکی که در آنها به درمان جایگزین سلولی نیاز است(بیماری قلبی، مشکلات پوستی بیماریهای کبدی و غیرو...) کمک کند. همچنین ممکن است از این روش برای سرکوب بیان پاتولوژیکی متابولیت های ناخواسته در بیماریهای متابولیک استفاده گردد.
منبع:
www.medicalnewstoday.com/articles/300285.phphttp://www.medicalnewstoday.com/articles/300285.php