10 ژوئیه 2023 - خطر شکستگی ناشی از شکنندگی استخوان ها در افراد مبتلا به دیابت نوع 1 و نوع 2 افزایش می یابد. در حالی که اخیراً توسط یک گروه کاری بنیاد بین المللی پوکی استخوان (IOF) دستورالعملی برای ارزیابی و مدیریت خطر شکستگی در این بیماران پیشنهاد شده است، یک بررسی جدید اکنون طیفی از نشانگرهای بیوشیمیایی را بررسی کرده و نقش بالقوه ی آنها را در کمک به پزشکان برای ارزیابی بهتر خطر شکستگی مشخص کرده است.

مقاله ی منتشر شده در مجله بالینی غدد درون ریز و متابولیسم، با عنوان "مروری بر نشانگرهای بیوشیمیایی شکنندگی استخوان در بیماران مبتلا به دیابت" توسط گروه کاری متخصصان بنیاد بین المللی پوکی استخوان (IOF) و انجمن بافت کلسیفیه اروپا (ECTS) تالیف شده است.

پروفسور کریستین مایر، نویسنده اصلی و رئیس مشترک گروه کاری استخوان و دیابت IOF، اظهار داشت: مارکرهای بیوشیمیایی نقش مهمی در مدیریت پوکی استخوان دارند، اما نقش آنها در بیماری استخوانی دیابت کمتر مشخص شده است. این گروه قرار بود نشانگرهای بیوشیمیایی متعددی را که منعکس کننده متابولیسم استخوان و/یا گلوکز در دیابت نوع 1 و 2 هستند، ارزیابی کرده و شناسایی کنند که کدام یک از این نشانگرها در ارزیابی سلامت استخوان و خطر شکستگی و راهنمایی برای مراقبت از بیماران دیابتی ارزشمندتر هستند.

او افزود: ما در بررسی گسترده ی متون علمی موجود، بر یافته‌های کلیدی مطالعات در مورد نشانگرهای ترن اُور استخوان((BTMs[1] و اثرات داروهای دیابت مانند متفورمین، سولفونیل اوره‌ها، تیازولیدین دیون‌ها، درمان‌های مبتنی بر اینکرتین و مهارکننده ها کوترانسپورتر سدیم گلوکز 2 و همچنین هورمون ها بر شکنندگی استخوان ها تمرکز کردیم.

این بازنگری نشان می دهد:

· اگرچه تحلیل استخوان و نشانگرهای تشکیل استخوان، پیش‌بینی‌کننده‌های ضعیفی برای خطر شکستگی در دیابت هستند، به نظر می‌رسد که داروهای پوکی استخوان، نشانگرهای ترن اور استخوان (BTMs) را در دیابتی‌ها به طور مشابه با افراد غیردیابتی تغییر می‌دهند، و سبب کاهش مشابهی در خطر شکستگی می شوند.

· چندین نشانگر بیوشیمیایی و سطوح هورمونی مرتبط با متابولیسم استخوان و گلوکز، با تراکم مواد معدنی استخوان و/یا خطر شکستگی در دیابت، از جمله نشانگرهای مرتبط با استئوسیت مانند اسکلروستین، هموگلوبین گلیکوزیله (HbA1c) و محصولات نهایی گلیکوزیشن پیشرفته(AGEs) ، مارکرهای پیش التهابی و آدیپوکین ها و همچنین فاکتور رشد شبه انسولین-1 (IGF-1) و هورمون های کلسیوتروپیک مرتبط هستند.

· در حال حاضر، به نظر می رسد تنها مقدارHbA1c ، تخمین قابل اعتمادی از خطر شکستگی ارائه می دهد، در حالی که نشانگرهای ترن اور استخوان(BTMs) می توانند برای نظارت بر اثرات درمان ضد پوکی استخوان استفاده شوند.

پروفسور Serge Ferrari، رئیس مشترک گروه کاری استخوان و دیابت IOF، افزود: این مرور برنشانگرهای زیستی اهمیت ترن اُور پایین استخوان را در پاتوژنز بیماری استخوانی دیابتی برجسته می کند و به تغییرات در کیفیت استخوان و همچنین مهمترین نشانگرهای بیوشیمیایی اشاره می کند.

با این وجود، واضح است که تحقیقات بیشتری مورد نیاز است. تاکنون به نظر می‌رسد که تنها کنترل قند خون، AGEs وIGF-1  سرم، پتانسیل پیش‌بینی شکستگی استخوان را در بیماران دیابتی داشته باشند. سایر نشانگرهای زیستی مانند پریوستین که با ریزساختار استخوان و شکستگی‌های ناشی از شکنندگی مرتبط است یا مهارکننده دی پپتیدیل پپتیداز 4 در گردش خون، که به طور بالقوه با بیماری عروقی در دیابت مرتبط است، نیز تحت بررسی هستند.

پروفسور نیکلاس هاروی، رئیس کمیته مشاوران علمی IOF، در پایان گفت: ما از اعضای گروه کاریIOF  و ECTS برای کار ارزشمند و همکاری مداوم آنها تشکر می کنیم. از آنجایی که شکنندگی استخوان، یک نگرانی اساسی برای افراد مبتلا به دیابت است، شناسایی نشانگرهای بیوشیمیایی که بهترین ارزش پیش‌بینی‌ را ارائه می دهند، می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای تشخیص زودهنگام و پیشگیری از عوارض مرتبط با استخوان در این بیماران داشته باشد.

منبع:

https://medicalxpress.com/news/2023-07-comprehensive-biochemical-markers-bone-fragility.html