۵ اوت ۲۰۲۵ - پژوهشگران در یک مطالعه جهانی که بر روی بیش از ۶۳هزار زن باردار انجام شد، دریافتند که سطوح پایین هورمون تیروکسین آزاد (FT4) و ابتلا به هایپوتیروکسینمیای ایزوله با افزایش خطر دیابت بارداری مرتبط هستند. برخلاف فرضیات پیشین، کم ‌کاری تیروئید تحت ‌بالینی ارتباط معناداری با دیابت بارداری نشان نداد؛ موضوعی که نشان می‌ دهد غربالگری و درمان همگانی این اختلال ممکن است تأثیری در کاهش خطر دیابت بارداری نداشته باشد.

بارداری حالتی است که با افزایش نیازهای متابولیک همراه بوده و تغییرات عمده ‌ای در فیزیولوژی غدد درون‌ ریز ایجاد می ‌کند. اختلالات تیروئیدی و دیابت بارداری از جمله شرایط شایع غدد درون ‌ریز در دوران بارداری هستند که اغلب هم ‌زمان رخ می ‌دهند. اگرچه تأثیر هورمون‌ های تیروئیدی بر متابولیسم گلوکز به خوبی مستند شده است، اما هنوز شکاف ‌های مهمی در دانش مربوط به دامنه و اهمیت بالینی این تأثیرات در دوران بارداری وجود دارد. هدف این فراتحلیل، بررسی ارتباط نتایج آزمایش‌ های عملکرد تیروئید با دیابت بارداری و شاخص‌ های متابولیسم گلوکز بود. در این مرور نظام ‌مند و فراتحلیل داده‌ های فردی، پایگاه‌های Ovid MEDLINE، EMBASE  و Web of Science تا تاریخ ۱۲دسامبر ۲۰۲۴ برای مطالعات آینده ‌نگر مبتنی بر جمعیت با داده ‌های فردی در زمینه عملکرد تیروئید، دیابت بارداری و شاخص‌های هموستاز گلوکز جستجو شدند. همچنین دعوت‌ نامه ‌هایی برای پیوستن به کنسرسیوم تیروئید و بارداری جهت شناسایی داده‌ های منتشرنشده، ارسال شد. شرکت‌ کنندگان دارای بارداری ‌های چندقلویی، بیماری تیروئید یا دیابت از پیش‌ موجود، مصرف داروهای مؤثر بر تیروئید یا گلوکز، یا سابقه درمان ناباروری، سقط یا مرده‌ زایی از مطالعه حذف شدند.

متغیرهای مورد بررسی شامل غلظت ‌های تیروتروپین (TSH)، FT4، FT3،T3  کل، آنتی ‌بادی‌های تیروپراکسیداز و تیروگلوبولین، و انواع بیماری ‌های تیروئیدی (کم‌ کاری تیروئید تحت ‌بالینی، پرکاری تیروئید آشکار و تحت ‌بالینی، و هایپوتیروکسینمیای ایزوله) بودند که بر اساس دستورالعمل‌ های فعلی تعریف شدند. پیامد اصلی، وجود دیابت بارداری بر اساس تعریف هر گروه مطالعاتی بود. داده‌ های فردی با استفاده از مدل ‌های رگرسیون خطی با اثرات ترکیبی و با تعدیل متغیرهایی مانند سن مادر، شاخص توده بدنی، وضعیت سیگار کشیدن، تعداد زایمان، قومیت، جنسیت جنین و سن بارداری در زمان نمونه ‌گیری خون تحلیل شدند.

از میان ۶۳۸ مطالعه منتشرشده، ۲۱ مطالعه از ۱۷ گروه معیارهای ورود را داشتند؛ ۱۱مطالعه داده ‌های فردی ارائه دادند و داده‌ های ۱۴ گروه دیگر از طریق ارتباطات شخصی و دعوت‌ نامه ‌ها اضافه شدند. در نهایت، جمعیت مطالعه شامل ۶۳۵۴۸ شرکت ‌کننده از ۲۵ گروه مطالعاتی پس از اعمال معیارهای حذف بود.

از میان ۵۲۶۳۲ شرکت ‌کننده در ۱۷گروه با داده‌ های آنتی‌ بادی TPOAb، ۱۶۸۷نفر (۳.۲درصد) کم‌ کاری تیروئید تحت ‌بالینی داشتند، ۱۱۵۳نفر ( ۲.۲درصد) مبتلا به هایپوتیروکسینمیای ایزوله بودند، و ۲۹۵۸نفر (۴.۷ درصد) دیابت بارداری داشتند. در مقایسه با یوتیروئیدیسم، هایپوتیروکسینمیای ایزوله با خطر بالاتر دیابت بارداری همراه بود(خطر مطلق ۶.۵ درصددر برابر ۳.۵ درصد؛ نسبت شانس تعدیل‌ شده ۱.۵۲؛ فاصله اطمینان ۹۵ درصد: ۱.۱۷تا ۱.۹۸؛ p=۰.۰۰۱۷) .

همچنین، سطوح پایین‌ ترFT4 با افزایش خطر دیابت بارداری ارتباط داشت (غیرخطی؛ ۰.۰۰۰۱p<). خطر بالاتر دیابت بارداری با سطوح بالاترFT3 (نسبت شانس تعدیل ‌شده ۱.۱۸؛ فاصله اطمینان  ۹۵درصد: ۱.۱۰تا ۱.۲۸؛۰.۰۰۰۱p<) و نسبت بالاتر FT3 بهFT4  نیز مشاهده شد. هیچ ارتباط معناداری میان TSH، آنتی‌ بادی‌ های تیروئیدی یا سایر اختلالات عملکرد تیروئید با دیابت بارداری یافت نشد.

شاخص[1]I²  در تحلیل ‌های اصلی بین ۰تا ۴۳ درصدبود که نشان‌ دهنده ناهمگونی کم تا متوسط است. نمودار قیفی برای پرکاری تیروئید آشکار احتمال سوگیری انتشار را نشان داد(p=۰.۰۴۹)، اما سایر نمودارها چنین نشانه ‌ای نداشتند.

نتایج این مطالعه نشان می ‌دهد که سطوح پایین FT4 و هایپوتیروکسینمیای ایزوله در دوران بارداری با افزایش خطر دیابت بارداری همراه هستند. این یافته ‌ها دیدگاه رایج مبنی بر نقش کم‌ کاری تیروئید تحت‌ بالینی یا خودایمنی تیروئید در دیابت بارداری را به چالش می ‌کشند و از تمرکز بر پروفایل خطر اختلالات تیروئیدی بارداری و تلاش ‌های جاری برای بهینه‌ سازی اهداف درمانی در زنان بارداری که لووتیروکسین مصرف می ‌کنند، حمایت می‌ کنند. محققان بر ضرورت انجام مطالعات پیگیری تأکید کردند تا روشن شود که آغاز یا تنظیم دوز لووتیروکسین تا چه اندازه می ‌تواند بر مقاومت به انسولین و اثربخشی درمان‌ های ضد افزایش قند خون در دوران بارداری تأثیرگذار باشد.

منبع:

https://medicaldialogues.in/laboratory-medicine/news/low-ft4-levels-linked-to-higher-gestational-diabetes-risk-study-151851