رویکردهای جدید برای درمان چاقی، سندرم متابولیک و دیابت

23 آوریل 2020 - در قرن حاضر، جستجوی روش های درمانی موثر برای بیماری های غیر واگیر مانند چاقی، سندرم متابولیک و دیابت از اولویت های اصلی بهداشتی است. پیشگیری و درمان این بیماری ها شامل تغییر و کنترل شیوه زندگی، رژیم غذایی و استفاده از داروها است. با وجود پیشرفت در پزشکی، داروسازی ( راه حل های جدید برای اصلاح متابولیسم) و بیوتکنولوژی، رویکردهای مؤثر جدید هنوز هم برای درمان چاقی، سندرم متابولیک و دیابت مورد نیاز است.

محققان خاطرنشان می كنند كه بافت چربی یكی از عوامل اصلی در بروز چاقی و دیابت است. انواع بافت چربی هم بر اساس موقعیت آناتومیک و هم بر اساس عملکرد (چربی سفید و قهوه ای) طبقه بندی می شوند. بنابراین، عملکرد اصلی بافت چربی سفید، ذخیره ی انرژی به صورت لیپیدها است، همچنین این بافت دارای عملکرد غدد درون ریز مانند ترشح هورمون ها، فاکتورهای رشد، سیتوکین ها، کیموکین ها و غیره، می باشد.

عملکرد بافت چربی قهوه ای تولید گرما در طول ترموژنز تطبیقی ​​است (فرآیند تولید گرما در پاسخ به تحریک سرما). در انسان، بر خلاف جوندگان (حیوانات آزمایشگاهی که بیشتر در آزمایشات پزشکی از جمله مدل سازی چاقی، سندرم متابولیک و دیابت استفاده می شود) ، بافت چربی قهوه ای فقط در نوزادان به میزان قابل توجه وجود دارد. اخیراً نوعی بافت چربی با فعالیت ترموژنیک در بزرگسالان نیز یافت شده است، اما این بافت چربی از جنبه های مختلف (توسعه، مورفولوی، بیان ژن، تولید آدیپوکین و غیره) با بافت چربی قهوه ای کلاسیک متفاوت است و به آن چربی بژ می گویند.

تمام انواع چربی (سلولهایی که عمدتا بافت چربی را تشکیل می دهند) در طول تمایز از سلولهای بنیادی چربی مشتق می شوند. در حال حاضر سوالاتی در مورد منشا سلولهای چربی قهوه ای (از همان سلول بنیادی به عنوان سلولهای چربی سفید، یا از همان سلولهای بنیادی به عنوان سلولهای چربی قهوه ای ، یا از سلولهای بنیادی مختص خود مشتق می شوند)، و همچنین توانایی بافت چربی سفید در تمایز به بافت چربی قهوه ای مطرح شده است.

توانایی کنترل تشکیل بافت چربی جدید، تبدیل بافت چربی سفید به بافت چربی قهوه ای یا تعیین جهت تمایز سلول های بنیادی چربی به یک زیر گروه خاص، یک هدف جذاب برای تولید مواد دارویی جدید برای درمان چاقی، سندرم متابولیک و دیابت است.

علاوه بر جستجوی مواد دارویی جدید که برای کنترل عملکرد بافتهای چربی یا سایر جنبه های بیوشیمیایی هوموستاز انرژی طراحی شده اند، مطالعه ی نقش آب در سلامت انسان، متابولیسم و ​​پاتوژنز بیماریهای مختلف نیز حائز اهمیت است. آب فراوان ترین ماده شیمیایی موجود در کره زمین است و بیشترین درصد از جرم موجودات زنده را تشکیل می دهد. آب همچنین یک حلال جهانی است که در آن فرآیندهای بیوشیمیایی اساسی موجودات زنده اتفاق می افتد.

مؤلفه ی مهم رژیم غذایی سالم، نوشیدن آب به جای نوشیدنی های حاوی شکر و نوشابه است. بنابراین، تعدیل خصوصیات بیولوژیکی و فیزیکی و شیمیایی آب نیز فرصتی امیدوارکننده برای افزایش اثربخشی درمان ها برای بیماریهای مذکور است.

دکتر لاریسا لیتوینوا، رئیس آزمایشگاه ایمونولوژی و بیوتکنولوژی سلولی، اظهار داشت: یکی از محورهای داروسازی مدرن، تولید داروهای حاوی دوتریوم است. یک محور دیگر مربوط به نقش نسبت D/H، در ایزوتوپولوژی و تغییر آن در آب است که به عنوان یک درمان کمکی در درمان سرطان مورد استفاده قرار می گیرد. نسبت متفاوت D/H در قالب اثر یک ایزوتوپ جنبشی تجلی می یابد که با تغییر در نرخ زیست دگرگونی[1] و خروج دارو از بدن مشخص می شود. علاوه بر این، با روشهای متدولوژیکی برای کنترل کیفیت داروهای بر اساس ایزوتوپولوژی آب می توان بار سمی داروها را بر بدن کاهش داد.

دانشمندانIKBFU ، دکتر لاریسا لیتوینوا و ماریا وولف با همکاری همكارانشان در مسكو و Kiev، تحقیقی را انجام دادند که هدف از آن مشخص نمودن نقش دوتریوم در تنظیم تمایز سلولهای بنیادی بافت چربی بود. در این مطالعه تمایز ادیپوژنیک از سلولهای بنیادی مزانشیمی به عنوان یک مدل آزمایشگاهی انتخاب شد، که در آن کارآیی تشکیل سلولهای چربی بالغ از سلولهای پیش ساز در محیطهایی با محتوای دوتریوم مختلف مورد بررسی قرار گرفت.

اطلاعات مربوط به تأثیر غلظتهای مختلف دوتریوم بر کارآیی و جهت (تشکیل سلولهای چربی قهوه ای یا بژ یا سفید) تمایز سلولهای بنیادی مزانشیمی در یک مدل آزمایشگاهی بررسی شد و نتایج قابل توجهی بدست آمد. به طور طبیعی برای کاربرد عملی احتمالی این نتایج، به مطالعات بیشتری نیاز است که توصیف دقیق تری از مکانیسم های مولکولی تأثیر غلظت های مختلف دوتریوم در سطح سلولی ارائه دهد و همچنین مطالعاتی در سطح بدن را امکان پذیر کند.

نتایج این تحقیق در مقاله ای با عنوان "تأثیر دوتریوم بر اثربخشی و نوع تمایز چربی از سلولهای بنیادی بافت چربی انسان، در شرایط in vitro" در مجله ی Scientific Reports، منتشر گردید. این نتایج می تواند به عنوان پایه ای برای ابداع رویکردهای جدید در درمان چاقی، سندرم متابولیک و دیابت، از طریق تنظیم تمایز سلولهای بنیادی چربی و عملکردهای ادیپوسیتها بکار گرفته شوند.

منبع:

https://medicalxpress.com/news/2020-04-approaches-obesity-metabolic-syndrome-diabetes.html