تعیین خطر ابتلا به بیماریهای قلبی عروقی در زنان با غربالگری قند خون در دوران بارداری

بر اساس نتایج  مطالعه ای که در مجله ی The Lancet Diabetes & Endocrinology منتشر شده است، غربالگری قند خون در دوران بارداری می تواند به پیش بینی خطر ابتلا به بیماریهای قلبی و عروقی برای زنان مبتلا به دیابت حاملگی و بدون دیابت حاملگی کمک کند. نتایج این تحقیق نشان داد خطر بروز بیماری های قلبی عروقی(CVD) در افرادی با نتایج غربالگری قند خون غیر طبیعی، بیشتر است، اما همچنین برای زنانی که قند خون آنها در حد بالایی از محدوده ی غلظت نرمال قند خون قرار دارد، خطرCVD، افزایش می یابد.

مطالعات قبلی نشان داده اند که دیابت حاملگی یک عامل خطر برای مرگ و میر به دلیل بیماری های قلبی عروقی است. محققان این مطالعه بر این باور بودند که غربالگری گلوکز در دوران بارداری می تواند بیماری قلبی عروقی را حتی در زنانی که به دیابت حاملگی مبتلا نیستند، پیش بینی کند. هدف از این مطالعه بررسی ارتباط بین نتایج آزمایش چالش گلوکز در دوران بارداری و خطر CVدرآینده در جمعیت عمومی زنان باردار و زنان بدون دیابت بارداری بود.

در این مطالعه ی گذشته نگر کوهورت مبتنی بر جمعیت، از داده های پایگاه وزارت بهداشت و مراقبت درازمدت انتاریوی کانادا استفاده شد. در این مطالعه از تمامی زنانی که آزمایش چالش گلوکز خوراکی 50 گرمی را در بین هفته های 24 تا 28 بارداری انجام داده بودند و در فاصله ی بین ژوئیه 2007 تا دسامبر 2015 زایمان داشتند، ثبت نام شد.

تشخیص دیابت بارداری زمانی تایید می شود که غلظت گلوکز پلاسمای زن باردار 1 ساعت بعد از آزمایش چالش گلوکز خوراکی، مساوی یا بیش از 11.1 میلی مول بر لیتر، باشد یا در پرونده ی زایمان زن در بیمارستان، نتیجه ی قند خون او بین 7.8 و 11.0 میلی مول بر لیتر با تشخیص دیابت ثبت شده باشد. شرکت کنندگان بر اساس نتایج آزمون غربالگری گلوکز، به 6 گروه با تعداد مساوی افراد تقسیم شدند:قند خون مساوی یا بیش از 4.8 میلی مول بر لیتر، 4.9 تا 5.5میلی مول بر لیتر؛ 5.6 تا 6.2 میلی مول بر لیتر ؛ 6.3 تا 6.9 میلی مول در لیتر؛ 7.0-7.9 میلی مول بر لیتر ؛ و مساوی یا بیش از 8 میلی مول بر لیتر.

نتیجه ی اولیه برای این مطالعه عبارت بود از بیماری قلبی عروقی، از جمله بستری شدن به دلیل انفارکتوس میوکارد، سندرم حاد کرونر، سکته مغزی، پیوند بای پس عروق کرونر، مداخله عروق کرونراز طریق پوست(percutaneous coronary intervention)، یا اندآرترکتومی کاروتید[1] . پیگیری افراد شرکت کننده از بارداری تا رویداد  CV، مرگ، مهاجرت، یا 30 سپتامبر 2017 ادامه داشت.

از 259،164 زنی که تحت غربالگری چالش گلوکز در دوران بارداری قرار گرفته بودند، دیابت بارداری در 13609 زن (5.3٪) ثبت شده بود.

در طی دوره ی پیگیری تقریبا 4 ساله، 138 حادثه ی مرتبط با بیماری قلبی عروقی در جمعیت مورد مطالعه ثبت شد. ارتباط مثبتی بین غلظت گلوکز یک ساعته پس از آزمایش چالش گلوکز و احتمال وقوع CV وجود داشت: به ازای هر 1 میلی مول بر لیترافزایش غلظت گلوکز خطر بیماری قلبی و عروقی 13 درصد افزایش داشت(نسبت خطر تنظیم شده [HR]، 1.13، 95درصد  CI، 1.04-1.23، P = .003 ). این ارتباط حتی پس از حذف حاملگی های دوقلویی و چندقلویی همچنان باقی ماند(HR، 1.13، 95درصد  CI، 1.04-1.23؛P = .004).

در گروه زنانی که به دیابت بارداری مبتلا نبودند، خطر CV برای افرادی با غلظت غیر طبیعی قند خون در آزمون غربالگری گلوکز( مساوی یا بالاتر از 7.8 میلی مول بر لیتر) ، و حتی برای افرادی که قند خون آنها در محدوده ی بالایی غلظت نرمال قند خون قرار داشت(7.2 تا 7.7 میلی مول بر لیتر)، در مقایسه با افرادی با قند خون مساوی یا کمتر از 7.1  میلی مول بر لیتر؛ افزایش نشان می داد( به ترتیب HR، 1.94، 95 درصد  CI، 1.29-2.92و  HR، 1.65، 95 درصد  CI، 0.99 تا 2.76؛ با P = .003در کل).

این مطالعه دارای چندین محدودیت بود، از جمله کمبود اطلاعات در مورد عوامل خطر بیماریه های قلبی عروقی مانند غلظت لیپید، اندازه گیری های فشار خون، شاخص توده بدنی، سابقه خانوادگی یا عوامل شیوه زندگی و دوره پیگیری نسبتا کوتاه.

محققان اظهار داشتند که غربالگری گلوکز زنان باردار که در حال حاضر در مراکز مراقبتهای بارداری انجام می شود، توانایی پیش بینی خطر بیماریها و حوادث قلبی عروقی را در آینده برای بیماران مبتلا به دیابت بارداری و کسانی که از نظر بالینی در رده ی افراد مبتلا به دیابت بارداری طبقه بندی نمی شوند، را دارد.

منبع:

Lancet Diabetes Endocrinol. doi:10.1016/S2213-8587(19)30077-4

https://www.thecardiologyadvisor.com/home/topics/metabolic/glucose-screening-in-pregnancy-can-predict-cardiovascular-risk-in-women-with-without-gestational-diabetes/