9مه 2025- محققان دانشکده پزشکی دانشگاه توهوکو، یک گام کلیدی اولیه در مسیر ERK کبدی را کشف کرده اند که منجر به افزایش تولید انسولین می شود. در حالی که کار قبلی آنها بر جنبه هایی از مسیر سیگنالینگ از کبد به پانکراس متمرکز بود، مطالعه ی فعلی یک گام جلوتر را نشان می دهد که با بروز التهاب ناشی از چاقی در روده بزرگ، آغاز می گردد. مطالعه حاضر نقش جدیدی را که دستگاه گوارش در تنظیم هموستاز گلوکز ایفا می کند، آشکار کرد.
انسولین هورمونی که توسط سلول های بتا در پانکراس تولید می شود، مانند کلیدی است که درب سلول ها را باز می کند تا گلوکز موجود در خون وارد آنها شود، و در داخل سلول به عنوان منبع انرژی استفاده گردد. با این حال، افراد چاق می توانند به انسولین مقاوم شوند، که باعث می شود پانکراس برای حفظ تعادل، انسولین بیشتری ترشح کند. این امر از طریق یک رله سیگنال عصبی بین اندامی که از مسیر KER کبدی[1] سرچشمه می گیرد، رخ می دهد. با توجه به رابطه نزدیک بین چاقی و شروع دیابت، درک عمیق این مسیر می تواند به توسعه راه های جدید برای درمان یا پیشگیری از این بیماری کمک کند.
دکتر جونتا ایمای، از دانشگاه توهوکو گفت: "هدف از این مطالعه، کشف این موضوع بود که چگونه چاقی به طور خاص باعث ایجاد این آبشار از اتفاقات می شود. ما این نظریه را مطرح کردیم که این موضوع به التهاب در روده بزرگ مربوط می شود، زیرا عوامل پیش التهابی می توانند نقش تحریکی در مسیرERK کبدی داشته باشند."
محققان مجموعه ای کامل از آزمایش ها را برای تعیین اینکه آیا التهاب ناشی از چاقی در روده بزرگ می تواند بر مسیر ERK کبدی تأثیر بگذارد، انجام دادند. ابتدا، آنها در روده ی بزرگ موش های غیر چاق با کمک یک نوع دارو التهاب ایجاد کردند. آنها دریافتند که ایجاد التهاب در روده بزرگ، مسیر ERK را در کبد فعال می کند، مسیر رله عصبی را تحریک می کند و تعداد سلول های بتا را حتی در موش های غیر چاق افزایش می دهد. در مرحله ی بعد، با تجزیه و تحلیل روده بزرگ موش هایی که چاقی در آنها توسط رژیم غذایی پرکالری القا شده بود، مشخص شد که التهاب روده بزرگ، با فعال شدن مسیر ERK کبدی همراه است که سبب افزایش سلول های بتا، در این موش های چاق می شود.
دکتر ایمای توضیح داد: یک یافته هیجان انگیز این بود که وقتی سعی کردیم موش های چاق مبتلا به التهاب روده بزرگ را با کاهش التهاب آنها درمان کنیم، در واقع از فعال شدن مسیر ERK در کبد جلوگیری شد. علیرغم این واقعیت که موش ها هنوز چاق بودند، هدف قرار دادن التهاب روده بزرگ دقیقاً همان چیزی بود که برای تغییر مسیر ERK لازم داشتیم.
این تحقیق از یک حلقه مفقوده در این مسیر پرده برداشت و مشخص کرد که کبد از طریق التهاب روده بزرگ، وضعیت چاقی را حس می کند و التهاب روده بزرگ به عنوان اولین محرک تکثیر سلول های بتا در طول ایجاد چاقی عمل می کند. این دستاوردها منجر به پیشرفت در درک مکانیسم تکثیر سلول های بتا به منظور حفظ سطح طبیعی قند خون خواهد شد. علاوه بر این، پیش بینی می شود که این تحقیق ممکن است به پیشرفت در توسعه درمان ها و روش های پیشگیری از دیابت کمک کند.این یافته ها در 8 مه 2025 در ژورنال JCI Insight منتشر شدند.
منبع:
https://www.news-medical.net/news/20250509/Study-reveals-colonic-inflammation-as-the-trigger-for-beta-cell-growth-in-obesity.aspx
[1] مسیر ERK کبدی(hepatic ERK pathway) بخشی از یک مسیر سیگنال دهی سلولی است که در تنظیم فرآیندهای مختلف در کبد نقش دارد. این مسیر به ویژه در پاسخ به استرس سلولی، التهاب، و تنظیم متابولیسم گلوکز اهمیت دارد.