۴ژوئیه ۲۰۲۵ - پژوهشگران در مطالعه‌ ای با پیگیری پنج ‌ساله نشان دادند که اختلال عملکرد کلیه به ‌طور قابل توجهی خطر شکستگی مهره‌ ها را در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ (T2DM) افزایش می ‌دهد. این تحقیق که توسط ناندونگ هو و همکارانش در مجله Diabetes, Metabolic Syndrome and Obesity  منتشر شده است، نشان داد که انواع خاصی از نارسایی کلیوی مانند کاهش نرخ فیلتراسیون گلومرولی تخمینی (eGFR) و وجود پروتئین در ادرار (پروتئینوری) به ‌طور مستقل با افزایش خطر شکستگی مهره‌ ها مرتبط هستند. این یافته‌ ها بر لزوم پیگیری دقیق ‌تر و اقدامات پیشگیرانه برای سلامت استخوان در بیماران دیابتی که علائم بیماری کلیوی دارند، تأکید می ‌کند.

دیابت نوع ۲،یکی از عوامل خطر شناخته‌ شده برای بیماری مزمن کلیه و کاهش تراکم مواد معدنی استخوان است. شکستگی ‌های مهره‌ ای که اغلب بدون علامت اما از نظر بالینی مهم هستند، در این گروه از بیماران شیوع بیشتری دارند. با این حال، ارتباط مستقیم و طولی بین اختلال عملکرد کلیه و خطر شکستگی مهره‌ ها تاکنون به ‌ندرت بررسی شده بود. این مطالعه با هدف پر کردن این خلأ، تأثیر انواع مختلف نارسایی کلیوی- اعم از کاهش eGFR، پروتئینوری یا ترکیب هر دو- را بر خطر شکستگی مهره‌ها در سالمندان مبتلا به دیابت نوع ۲بررسی کرده است.

در این تحقیق از بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲(T2DM)  که ۵۰ سال یا بیشتر سن داشتند و در آغاز مطالعه (بین ژانویه ۲۰۱۹تا دسامبر ۲۰۲۱) هیچ‌ گونه شکستگی مهره‌ ای در تصویربرداری سی ‌تی نداشتند، ثبت نام شد. این گروه تا ژانویه ۲۰۲۴ به ‌صورت سالانه تحت پیگیری قرار گرفتند. شکستگی‌ های مهره ‌ای بر اساس سیستم امتیازدهیGenant[1] تعریف شدند. بیماران بر اساس عملکرد کلیوی به سه گروه تقسیم شدند:بدون اختلال عملکرد کلیه، کاهش eGFR یا وجود پروتئینوری و کاهشeGFR  همراه با پروتئینوری.

در طول مطالعه، ۱۳۵بیمار دچار شکستگی مهره ‌ای جدید شدند و با ۲۷۰بیمار بدون شکستگی (به‌ عنوان گروه کنترل) که از نظر مدت پیگیری و شاخص توده بدنی (BMI) با آن‌ ها مطابقت داشتند، مقایسه شدند. برای بررسی ارتباط بین عملکرد کلیه و خطر شکستگی، از مدل ‌های خطرات متناسب کاکس(Cox proportional hazards) استفاده شد.

در این مطالعه، ۱۳۵بیمار طی یک دوره پیگیری میانه‌ ی ۲ساله دچار شکستگی مهره ‌ای جدید شدند. نتایج نشان داد که اختلال عملکرد کلیه به‌ طور قابل توجهی خطر شکستگی مهره را افزایش می ‌دهد:

· کاهشeGFR  یا وجود پروتئینوری: نسبت خطر تعدیل ‌شده (HR) برابر با 1.98 (فاصله اطمینان 95٪: 2.92–1.35).

· کاهشeGFR  همراه با پروتئینوری: HR تعدیل‌ شده برابر با 2.53 (فاصله اطمینان 95٪: 4.92–1.30).

· کاهش چگالی استخوان در سی‌تی‌اسکن(بر حسب HU) نیز با افزایش خطر شکستگی مرتبط بود:HR  تعدیل‌ شده برابر با 0.97 (فاصله اطمینان 95٪: 0.99–0.99)

تحلیل‌ های زیرگروهی نشان دادند که این ارتباط در برخی گروه‌ ها قوی ‌تر است، از جمله:

· زنان

· بیماران بدون نوروپاتی دیابتی

· بیماران بدون عوارض عروقی

· بیماران غیر وابسته به انسولین

افزودن شاخص ‌های عملکرد کلیه به مدل ‌های پیش ‌بینی خطر شکستگی، دقت این مدل ‌ها را به‌ طور معنا داری افزایش داد:

· سطح زیر منحنی(AUC)  از 0.817 (فاصله اطمینان 95٪: 0.78–0.85) به 0.839 (فاصله اطمینان 95٪: 0.80–0.87) افزایش یافت (p < 0.05).

محققان بر اساس این تحلیل طولی نتیجه‌ گیری کردند که اختلال عملکرد کلیه یک عامل خطر مستقل برای شکستگی مهره در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ است. گنجاندن شاخص ‌هایی مانند کاهشeGFR  و پروتئینوری در ارزیابی ‌های بالینی، به ‌طور قابل توجهی توانایی پیش ‌بینی خطر شکستگی را بهبود می ‌بخشد.

منبع:

https://medicaldialogues.in/diabetes-endocrinology/news/renal-dysfunction-raises-risk-of-vertebral-fractures-in-t2dm-patients-151181