۱۴اکتبر ۲۰۲۵ – یک روش نوین درمان ژنی با هدف محافظت از افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ در برابر ابتلا به بیماری کلیوی دیابتی - یکی از عوارض شایع و جدی این بیماری - در مطالعه ای در دانشگاه بریستول، نتایج امیدوارکننده ای نشان داده است.
از هر سه فرد مبتلا به دیابت نوع ۱، یک نفر در طول زندگی خود دچار آسیب کلیوی می شود؛ آسیبی که ممکن است طی سال ها به صورت خاموش پیشرفت کند و تا مراحل پیشرفته بدون علامت باقی بماند.
درمان های فعلی می توانند روند آسیب کلیوی را کند کنند، اما هیچ کدام مستقیماً بر علت اصلی - یعنی فیلتر کوچکی به نام گلومرول - اثر نمی گذارند. یافته های این مطالعه که در نشریه Molecular Therapy منتشر شده است، کاهش ۶۴ درصدی در یکی از شاخص های آسیب کلیوی را نشان می دهد و راه را برای درمانی نوین هموار می سازد.
این پژوهش به رهبری دکتر ربکا فاستر، دانشیار پزشکی میکروواسکولار در دانشکده پزشکی بریستول، و با نویسندگی اول دکتر آلدرا مارتین آلونسو، به بررسی امکان انتقال مستقیم پروتئینی به نام VEGF-C به سلول های کلیه پرداخت.
مطالعات پیشین نشان داده اند که VEGF-C می تواند از کلیه در برابر آسیب محافظت کند، چرا که به حفظ سلامت رگ های خونی در فیلتر کلیه کمک کرده و نشانه های اولیه آسیب دیابتی را ترمیم می کند.
برای آزمودن این روش، پژوهشگران از ویروسی بی ضرر برای انتقال VEGF-C به سلول های کلیه در موش های دیابتی استفاده کردند.
نتایج نشان داد که این روش نه تنها عملکرد کلیه را بهبود می بخشد، بلکه از بخشی کلیدی از فیلتر کلیه که نقش مهمی در پیشگیری از آسیب دارد نیز محافظت می کند. این درمان به کاهش ۶۴ درصدی آلبومینوری - وجود پروتئین آلبومین در ادرار که نشانه ای رایج از بیماری کلیوی است - منجر شد. این کاهش بیش از دو برابر میزانی است که انجمن دیابت آمریکا برای کند کردن پیشرفت بیماری کلیوی مزمن توصیه می کند.
دکتر فاستر، نویسنده ارشد این مقاله، توضیح داد: «در حال حاضر هیچ دارویی به طور خاص برای محافظت از افراد مبتلا به دیابت نوع ۱در برابر بیماری کلیوی وجود ندارد، با وجود اینکه این افراد در معرض خطر بالاتری هستند. این خلأ درمانی، نیاز فوری به رویکردهای درمانی جدید را نشان می دهد. هدف ما بررسی امکان استفاده از درمان ژنی برای انتقال هدفمند VEGF-C بود».
دکتر فی رایلی، مسئول ارتباطات پژوهشی انجمن دیابت بریتانیا، گفت: «بیماری کلیوی یکی از عوارض جدی و تغییردهنده زندگی در دیابت است که می تواند طی سال ها بی صدا پیشرفت کند. نیاز فوری به درمان های جدید برای پیشگیری از آسیب کلیوی در افراد دیابتی وجود دارد، و این رویکرد نوآورانه برای نخستین بار به علت اصلی می پردازد.اگرچه این پژوهش در مراحل اولیه است، اما می تواند به ابداع روشی کاملاً جدید برای محافظت از کلیه ها در افراد دیابتی و پیشگیری از نارسایی کلیه منجر شود».
دکتر فاستر افزود: «این روش درمان ژنی پیش تر در مدل های پیش بالینی بررسی نشده بود، اما اکنون این مطالعه راه حلی بلند مدت برای بیمارانی ارائه می دهد که در معرض خطر ابتلا به بیماری کلیوی هستند».
منبع:
https://medicalxpress.com/news/2025-10-gene-therapy-kidney-disease-diabetes.html