۲۹اکتبر ۲۰۲۵ – پژوهشگران دانشگاه آلبانی و دانشکده پزشکیNYU Grossman موفق به شناسایی راهی برای مسدود کردن یکی از مسیرهای سلولی کلیدی شدند که در بروز التهاب مزمن و اختلال در ترمیم زخم ها در افراد مبتلا به دیابت نقش دارد. این دستاورد می تواند گزینه ی درمانی جدیدی برای توقف ریشه ای اثرات مخرب دیابت نوع ۱و نوع ۲ فراهم کند.
در این مطالعه، پژوهشگران موفق شدند یک واکنش زنجیره ای درون سلولی را که عامل اصلی بروز عوارض دیابت است، شناسایی کرده و با طراحی یک داروی مولکولی کوچک آن را مختل کنند. یافته های آن ها که در شماره اخیر مجله یCell Chemical Biology منتشر شده است، روی جلد این نشریه نیز برجسته شده است. الکساندر شکتمان، استاد شیمی و عضو مؤسسه RNA در دانشگاه آلبانی، گفت: «درمان های فعلی دیابت عمدتاً بر کند کردن روند بیماری تمرکز دارند، اما التهاب زمینه ای که عامل بسیاری از عوارض دیابت است را هدف قرار نمی دهند».
او افزود: «یافته های ما مسیر درمانی نوید بخشی را برای آینده ی دیابت نشان می دهد. این نتایج می توانند نقطه ی شروعی برای توسعه ی درمان های جدید برای هر دو نوع دیابت و طراحی نشانگرهایی برای سنجش اثربخشی این درمان در مدل های حیوانی زنده باشند».
درمان های موجود به کنترل قند خون کمک می کنند، اما هیچ دارویی برای مقابله با التهاب مزمن که عامل اصلی بسیاری از عوارض دیابت است، طراحی نشده است. ترکیب مولکولی جدید تیم تحقیقاتی، با نام RAGE406R، می تواند این خلأ درمانی را پر کند.
دکتر شکتمان توضیح داد:«RAGE406R ، مسیر بسیار مهمی را هدف قرار می دهد که هنوز به طور کامل شناخته نشده است. در ادامه، قصد دارم با ترکیبی از روش های کلاسیک زیست شناسی ساختاری و مولکولی، به همراه تکنیک اختصاصی خودمان یعنی رزونانس مغناطیسی هسته ای درون سلولی، سازوکار این مسیر را روشن کنم. همچنین برنامه داریم با تیم های بالینی همکاری کنیم تا روند توسعه ی دارو و ورود RAGE406R به بازار را پیش ببریم».
سازوکار عملکرد این دارو
در افراد مبتلا به دیابت، مولکول های مضری به نام «محصولات نهایی گلیکاسیون پیشرفته (AGEs)» در بافت های بدن تجمع می یابند. این مولکول ها گیرنده ای را در سطح سلول به نام RAGE فعال می کنند که به نوبه ی خود یک ساختار درون سلولی به نامDIAPH1 را تحریک می کند. DIAPH1 در حالت طبیعی از عملکردهای سلولی پشتیبانی می کند، اما تحریک بیش از حد آن منجر به التهاب مزمن و بروز مشکلاتی مانند بیماری های قلبیعروقی و اختلال در ترمیم زخم می شود.
تیم تحقیقاتی با استفاده از تکنیک های زیست شناسی ساختاری، مدلی برای درک نحوه ی فعال سازیDIAPH1 توسط گیرنده ی RAGE طراحی کرد و محل اتصال کلیدی روی DIAPH1 را شناسایی نمود. پرستو نظریان، دانشجوی دکترای سال سوم در گروه شیمی دانشگاه آلبانی و نویسنده ی همکار مقاله، گفت: «برای این پروژه، بیش از ۱۰۰مولکول مختلف را با استفاده از رزونانس مغناطیسی هسته ای و طیف سنجی فلورسانس بررسی کردم تا ساختاری را بیابم که بتواند به طور مؤثر بهDIAPH1 متصل شده و مسیر التهابی را مهار کند که در نهایت به مولکول RAGE406R رسیدیم».
او افزود: «مولکول ما با اتصال به محل گیرنده ی RAGE که معمولاً توسط DIAPH1 اشغال می شود، مانع از فعال سازی مسیر التهابی می شود. ساختار شیمیایی شناسایی شده، که با ترکیبی از روش های شیمیایی و زیستی حاصل شده، پتانسیل بالایی برای کاهش التهاب مزمن دارد».
اثربخشی بالینی
آزمایش های انجام شده بر روی سلول های انسانی و مدل های حیوانی نشان داد که RAGE406R مؤثر است. این مولکول توانست سطح پیام رسان های التهابی را در سلول های خونی بیماران دیابت نوع ۱کاهش دهد، و در موش های مبتلا به دیابت نوع ۲موجب تسریع ترمیم زخم و کاهش پاسخ التهابی شد.
این یافته ها نشان می دهند که RAGE406R می تواند راهی برای کنترل عوارض مزمن دیابت فراهم کند و در عین حال نشانگرهای زیستی مشخصی برای سنجش اثربخشی دارو در کارآزمایی های بالینی آینده ارائه دهد. دکتر آن ماری اشمیت، استاد غدد درون ریز در دانشکده پزشکی NYU Grossman، گفت: «در حال حاضر هیچ درمانی برای ریشه ی عوارض دیابت وجود ندارد، اما کار ما نشان می دهد که RAGE406R می تواند با مسدود کردن عملکرد درون سلولی RAGE- نه با کاهش قند خون- این خلأ را پر کند».
او افزود: «اگر اثربخشی این ترکیب در آزمایش های انسانی تأیید شود، می تواند شکاف های درمانی موجود را پر کند، به ویژه آن که اغلب داروهای فعلی تنها بر دیابت نوع ۲ مؤثر هستند».
منبع:
https://medicalxpress.com/news/2025-10-chemists-candidate-drug-diabetes.html