۲۹ سپتامبر ۲۰۲۵ – یک مطالعه ی جدید به رهبری مؤسسه کارولینسکا که در مجله علمیThe BMJ منتشر شده است، نشان می دهد که چگونه یک آزمایش خون ساده می تواند خطر ابتلا به بیماری شدید کبدی را پیش بینی کند. این روش ممکن است به زودی در مراقبت های اولیه مورد استفاده قرار گیرد تا امکان تشخیص زودهنگام سیروز و سرطان کبد فراهم شود.
دکتر ریکارد استراندبرگ، پژوهشگر وابسته به بخش پزشکی مؤسسه کارولینسکا در هودینگه که این آزمایش را با همکاری همکارش دکتر هانس هاگستروم توسعه داده است، می گوید:«این ها بیماری هایی هستند که روز به روز شایع تر می شوند و اگر دیر تشخیص داده شوند، پیش آگهی ضعیفی دارند. روش ما می تواند خطر ابتلا به بیماری شدید کبدی را در بازه ۱۰ساله پیش‌ب ینی کند و بر پایه سه آزمایش خون ساده و رایج بنا شده است».
برای انجام این مطالعه، پژوهشگران مؤسسه کارولینسکا در سوئد و همکارانشان در فنلاند بررسی کردند که این روش تا چه حد می تواند خطر بیماری شدید کبدی را تخمین بزند. مدل مورد استفاده که CORE نام دارد، با روش های آماری پیشرفته ساخته شده و بر اساس پنج عامل است: سن، جنسیت و سطوح سه آنزیم رایج کبدی(AST،ALT و GGT) که معمولاً در چکاپ های سلامت اندازه گیری می شوند.
هدف آن ها تولید ابزاری بود که در مراقبت های اولیه به راحتی قابل استفاده باشد، جایی که اغلب بیماران برای نخستین بار به پزشک مراجعه می کنند. یک ماشین حساب آنلاین هم اکنون برای پزشکان و پرستاران در این آدرس: www.core-model.com در دسترس است.
دکتر هانس هاگستروم، پژوهشگر اصلی، استاد وابسته در بخش پزشکی مؤسسه کارولینسکا در هودینگه و مشاور ارشد در بیمارستان دانشگاهی کارولینسکا می گوید:«این یک گام مهم در جهت ارائه غربالگری زودهنگام بیماری های کبدی در مراقبت های اولیه است. درمان دارویی هم اکنون برای افراد در معرض خطر بالا در دسترس است و امیدواریم به زودی در سوئد نیز قابل استفاده باشد، برای درمان بیماری هایی مانند سیروز یا سرطان کبد».
این مطالعه بر پایه داده های بیش از ۴۸۰هزار نفر در استکهلم انجام شد که بین سال‌های ۱۹۸۵ تا ۱۹۹۶ تحت چکاپ های سلامت قرار گرفته بودند. با پیگیری این افراد تا ۳۰سال، پژوهشگران مشاهده کردند که حدود ۱.۵درصد از آن ها دچار بیماری شدید کبدی مانند سیروز یا سرطان کبد شدند یا نیاز به پیوند کبد پیدا کردند.
مدلCORE دقت بسیار بالایی از خود نشان داد و توانست در ۸۸درصد موارد بین افرادی که دچار بیماری شدند و آن هایی که نشدند، تمایز قائل شود؛ که این عملکرد بهتر از روش FIB-4 است که در حال حاضر توصیه می شود.
دکتر هاگستروم می گوید:«مراقبت های اولیه تاکنون ابزار مناسبی برای تشخیص به موقع خطر بیماری شدید کبدی نداشته اند.FIB-4 برای جمعیت عمومی مناسب نیست و در پیش بینی خطر آینده بیماری های شدید کبدی کارایی کمتری دارد».
این مدل همچنین بر روی دو گروه جمعیتی دیگر در فنلاند و بریتانیا آزمایش شد و بار دیگر دقت بالایی در پیش بینی خطر نشان داد. با این حال، پژوهشگران تأکید می کنند که این مدل باید بر روی گروه های پرخطر مانند افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ یا چاقی نیز بیشتر آزمایش شود. همچنین نیاز به ادغام این مدل در سامانه های پرونده پزشکی برای تسهیل استفاده بالینی آن وجود دارد.
منبع:
https://www.news-medical.net/news/20250929/Simple-blood-analysis-can-predict-the-risk-of-developing-severe-liver-disease.aspx