آسیب کلیوی در مراحل اولیه ی ممکن است علائم کمی ایجاد کند یا بدون علائم باشد. با این حال، با افزایش آسیب که منجر به اختلال در عملکرد صحیح کلیه ها می گردد، افراد ممکن است متوجه ی علائمی مانند خستگی، تورم و تغییراتی در ادرار شوند.

کلیه ها نقش مهمی در فیلتر کردن و حذف مواد زائد و مایعات اضافی از بدن دارند. آنها همچنین تعادل الکترولیت و مایعات را با مدیریت غلظت آنها در بدن حفظ می کنند.

هنگامی که کلیه ها آسیب می بینند، عدم تعادل می تواند باعث ایجاد مشکلاتی در نحوه ی عملکرد عضلات، اعصاب و سایر بافت ها شود. کلیه ها ممکن است خون را به خوبی تمیز نکنند و باعث تجمع سموم و مایعات شوند.

در این مقاله، علائم و نشانه‌های بالقوه ی آسیب کلیوی را مورد بحث قرار می‌دهیم. ما همچنین نکاتی را در مورد کمک به جلوگیری از آسیب به کلیه ها ارائه می دهیم.

علائم و نشانه های آسیب کلیوی

مراحل اولیه ی آسیب کلیه ممکن است بدون علامت باشد و یا علایمی جزئی ایجاد کند که فرد متوجه ی آنها نشود.

شواهد نشان می دهد که 9 نفر از 10 بزرگسال نمی دانند که به بیماری مزمن کلیوی (CKD) مبتلا هستند. گاهی ممکن است یک فرد تا 90 درصد از عملکرد کلیه های خود را قبل از تجربه ی علائم از دست بدهد.

بسیاری از افراد تنها در مراحل بعدی، زمانی که آسیب شدید کلیوی ایجاد شده است و کلیه ها دیگر نمی توانند به درستی کار کنند، علائم را تجربه می کنند.

در زیر برخی از علائم و نشانه های بیماری کلیوی آورده شده است:

·        خستگی و کمبود انرژی: کاهش عملکرد کلیه ها می تواند باعث تجمع سموم در خون شود. این باعث می شود افراد احساس ضعف و خستگی کنند. همچنین می تواند تمرکز را سخت کند. همچنین ممکن است منجر به کم خونی شود که می تواند به خستگی کمک کند.

·        مشکل در خواب: بی خوابی نیز در میان افرادی که به دلیل درد مزمن و استرس فیزیکی ناشی از بیماری خود دیالیز می شوند، رایج است.

·        فشار خون بالا: کلیه نقش مهمی در تنظیم فشار خون دارد. سدیم و مایعات اضافی در بدن می تواند باعث افزایش فشار خون فرد شود. فشار خون بالا همچنین می تواند بیماری کلیوی فرد را بدتر کند، زیرا به رگ های خونی کلیه آسیب می رساند.

·        دفع بیشتر ادرار: کاهش عملکرد کلیه بر توانایی آنها در فیلتر کردن صحیح تأثیر می گذارد. حجم اضافی مایعات و مواد زائد منجر به افزایش تکرر ادرار می شود.

·        خون در ادرار (هماچوری): کلیه های آسیب دیده می توانند باعث نشت خون در ادرار شوند. این همچنین می تواند نشانه عفونت، سنگ کلیه یا تومور باشد. افراد مبتلا بهبیماری مزمن کلیوی و هماچوری نیز در معرض خطر بیشتری از پیشرفت CKD هستند، به خصوص در 2 سال اول ایجاد هماچوری.

·        ادرار کف آلود: کلیه های فعال اجازه نمی دهند آلبومین از خون به ادرار برود. ادرار حباب دار یا کف آلود، نشانه وجود این پروتئین در ادرار است که نشان دهنده آسیب وارد شده به کلیه است.

·        تورم در دست ها، پاها: احتباس مایعات و سدیم می تواند باعث تورم پا، مچ پا و ساق پا شود.

·        پف دور چشم: نشت پروتئین قابل توجه در ادرار می تواند باعث ادم اطراف چشم شود که به صورت تورم و پف دور چشم ظاهر می شود.

·        خشکی و خارش پوست: عدم تعادل مواد معدنی و مواد مغذی می تواند باعث خشکی و خارش پوست شود. این عارضه می تواند از خفیف تا شدیداً آزار دهنده، باشد. نواحی خارش دار ممکن است در یک ناحیه پوست یا در سراسر بدن ایجاد شود.

·        کاهش اشتها: تجمع سموم می تواند باعث شود فرد احساس سیری یا خستگی بیش از حد و ناخوشی برای غذا خوردن کند. کاهش اشتها می تواند منجر به کاهش عملکرد کلیه و شروع دیالیز شود.

·        گرفتگی عضلانی: اختلال در عملکرد کلیه می تواند باعث عدم تعادل الکترولیت شود که می تواند باعث مشکلات عصبی عضلانی از جمله گرفتگی عضلات، پرش یا ضعف شود. برخی از افراد ممکن است احساس سوزن سوزن شدن یا از دست دادن حس لامسه در نواحی خاصی از بدن کنند.

·        درد در قسمت کوچکی از پشت: کلیه ها در دو طرف پشت، بین قفسه سینه و باسن قرار دارند. برخی از مشکلات کلیوی می تواند باعث ایجاد درد موضعی در این ناحیه شود که هنگام حرکت یا کشش بدتر می شود.

عوامل خطر

فشار خون بالا و دیابت شایع ‌ترین علل بیماری مزمن کلیوی هستند. سایر عوامل خطر عبارتند از:

·        بیماری قلبی

·        چاقی

·        سابقه خانوادگیبیماری مزمن کلیوی

·        تروما یا آسیب قبلی به کلیه ها

·        اختلالات کلیوی ارثی

·        داشتن سن بالای 60 سال

·        تعلق به گروه های جمعیتی خاص با نرخ بالاتر فشار خون و دیابت نیز یک عامل خطر مهم است. این گروه ها شامل افراد آفریقایی آمریکایی، آمریکایی اسپانیایی تبار،آسیایی،جزیره نشینان اقیانوس آرام،و سرخپوستان آمریکایی هستند.

توصیه هایی برای پیشگیری

حدود 1 نفر از هر 3 فرد مبتلا به دیابت به CKD مبتلا هستند، در حالی که 60 تا 90٪ افراد مبتلا به فشار خون بالا نیز به CKD مبتلا هستند.

افراد می توانند با انجام اقداماتی برای پیشگیری یا مدیریت بیماری هایی مانند دیابت و فشار خون بالا، که می توانند منجر به آسیب کلیه ها شوند، به محافظت از کلیه های خود کمک کنند.

آزمایش منظم می تواند به شناسایی زودرس CKD و جلوگیری از مشکلات اضافی کمک کند.

سایر نکات بهداشتی که می توانند به محافظت از کلیه ها کمک کنند، عبارتند از :

·        حفظ وزن متوسط

·        ترک سیگار، در صورت امکان

·        فعالیت بدنی منظم

·        انجام معاینات منظم

·        مصرف تمام داروها مطابق با دستور پزشک

·        حفظ فشار خون سالم

·        مدیریت قند خون

·        مدیریت سطح کلسترول

·        خوردن یک رژیم غذایی متعادل و مغذی با مقدار زیادی سبزیجات و میوه ها

·        خوردن غذاهای کم نمک

چه زمانی باید با پزشک تماس بگیرید

افراد مبتلا به دیابت باید سالانه آزمایش کلیه انجام دهند. افراد دارای هر یک از شرایط زیر نیز باید چکاپ و نظارت منظم دریافت کنند:

·        فشار خون بالا

·        بیماری قلبی

·        سابقه خانوادگی نارسایی کلیه

فردی که علائم آسیب کلیه را تجربه می کند باید بلافاصله با پزشک تماس بگیرد. علائم ممکن است شامل تغییرات ادرار، خستگی و کاهش اشتها باشد.

خلاصه

آسیب کلیوی معمولاً در مراحل اولیه بدون علامت است. به این ترتیب، ممکن است مدتی طول بکشد تا تغییرات قابل توجهی در بدن ایجاد شود. علائمی که ممکن است نشان دهنده آسیب کلیه باشد، تغییرات ادرار، خستگی، از دست دادن اشتها و فشار خون بالا است.

افرادی که در معرض خطر ابتلا به بیماری مزمن کلیه هستند باید به طور منظم آزمایش خون و ادرار انجام دهند تا علائم آسیب کلیه در آنها بررسی گردد. مدیریت هر گونه بیماری و شرایطی که فرد در حال حاضر به آن مبتلا می باشد، مانند دیابت یا فشار خون بالا، که می تواند خطر ابتلا به CKD را افزایش دهد، برای کمک به جلوگیری از آسیب کلیوی نیز ضروری است.

سایر اقدامات پیشگیرانه می تواند شامل خوردن یک رژیم غذایی متعادل و مغذی، ورزش مکرر و عدم استعمال دخانیات باشد.

منبع:

https://www.medicalnewstoday.com/articles/signs-of-kidney-damage#symptoms