5 ژانویه 2022 - تحقیقات ما نشان داده است که داشتن سطوح بالاتر چربی در کبد و داشتن پانکراس کوچکتر، مستقیماً خطر ابتلا به دیابت نوع 2 را افزایش می دهد. این یافته‌ها به درک علل بیولوژیکی دیابت نوع 2 کمک کرده و می‌تواند راه را برای ابداع مداخلات پیشگیرانه و رویکردهای درمانی جدید باز کند.

آیا چربی کبد باعث دیابت نوع 2 می شود؟

محققان به رهبری دکتر هانیه یاقوتکار از دانشگاه برونل، تاثیر مستقیم اندازه کبد و پانکراس و محتوای چربی آنها را در ایجاد دیابت نوع 2 بررسی کردند. آنها با کمک تصادفی سازی مندلی به عنوان یک روش آماری، از اطلاعات ژنتیکی و سلامتی برای درک ارتباط علت و معلولی استفاده نمودند.

محققان، داده های 32859 نفر را که اسکن MRI را به عنوان بخشی از مطالعهی بیوبانکانگلستان انجام داده بودند، بررسی کردند. اطلاعات مربوط به چربی و اندازه ی کبد و لوزالمعده از این اسکن ها، همراه با اطلاعاتی در مورد ژن هایی که بر آنها تأثیر می گذارند، برای درک نقش آنها در خطر ابتلا به دیابت، تجزیه و تحلیل شدند.

محققان دریافتند که افراد دارای یک ساختار ژنتیکی مستعد کننده ی ذخیره چربی در کبد، بیشتر در معرض ابتلا به دیابت نوع 2 قرار دارند. این نشان می دهد که سطوح بالاتر چربی کبد به طور مستقیم خطر ابتلا به دیابت نوع 2 را افزایش می دهد. تجزیه و تحلیل آنها نشان داد که به ازای هر 5 درصد افزایش در چربی کبد، خطر ابتلا به دیابت نوع 2 تا 27 درصد افزایش می یابد. به طور مشابه، مشخص شد که داشتن پانکراس کوچکتر، نقش مستقیمی در ایجاد دیابت نوع 2 دارد.

سطح چربی لوزالمعده و اندازه ی کبد نیز با دیابت نوع 2 مرتبط بود، اما مشخص نشد که نقش مستقیمی در افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع 2 داشته باشد. محققان همچنین داده‌های 9000 فرد مبتلا به دیابت نوع 1 را مورد بررسی قرار دادند، اما اندازه کبد و پانکراس یا سطح چربی، ارتباط مستقیمی با دیابت نوع 1 در آنها نداشت.

بیماری کبد چرب غیر الکلی

بیماری کبد چرب غیر الکلی(NAFLD) زمانی رخ می دهد که چربی در کبد تجمع پیدا کند. NAFLD بیشتر در افراد مبتلا به چاقی یا اضافه وزن دیده می شود و مطالعات پیشین ارتباط بین داشتن سطوح بالاتر چربی کبدی با ایجاد دیابت نوع 2 را نشان داده اند. با این حال، این قوی‌ترین شواهد تا به امروز است که نشان می‌دهد چربی کبد و اندازه لوزالمعده در ایجاد این بیماری نقش دارند.

دیابت نوع 2 یک وضعیت پیچیده با عوامل خطر بسیار است، برخی از آنها مانند سن، قومیت و سابقه خانوادگی قابل تغییر نیستند و برخی مانند وزن بدن می توانند تغییر کنند. تحقیقات قبلی نشان داده است که کاهش وزن می تواند سطح چربی کبد را در افراد مبتلا به دیابت نوع 2 کاهش دهد. در کنار هم قرار دادن چگونگی تأثیر عوامل مختلف بر خطر ابتلا به دیابت نوع 2 ، برای یافتن مؤثرترین راه‌ها برای کمک به کاهش این خطر مهم است.

در آینده، می‌توان به افراد دارای یک ساختار ژنتیکی خاص که ممکن است آنها را مستعد ذخیره ی سطوح بالاتری چربی در کبد یا لوزالمعده کوچک‌تر کند، کمک کرد تا بر خطر ابتلای خود به دیابت نوع 2 نظارت کرده و هر چه سریع تر اقدامات لازم را برای کاهش این خطر انجام دهند.

دکتر یاقوتکار، گفت:افراد مبتلا به دیابت نوع 2 معمولاً دارای چربی اضافی در کبد و لوزالمعده خود هستند که دو اندام کلیدی در حفظ سطح طبیعی قند خون هستند. تجزیه و تحلیل ژنتیکی که ما در این مطالعه استفاده کردیم، بهترین روش ممکن برای بررسی این رابطه بود و ما شواهدی از نقش علیتی چربی کبد در بروز خطر دیابت نوع 2 ارائه نمودیم.نتایج ما درمانی بهتر برای کسانی که با بیماری کبد چرب غیر الکلی زندگی می‌کنند، و شواهدی از فواید متعدد کاهش وزن و غربالگری بهتر برای خطر دیابت در این افراد را ارائه نمود.

ما همچنین نشان دادیم افرادی که دارای ژن‌هایی هستند که احتمال ابتلا به لوزالمعده کوچک‌تر را در آنها افزایش می‌دهد، بیشتر در معرض خطر ابتلا به دیابت نوع 2 هستند. این نتایج نشان می‌دهد که مکانیسم‌های زمینه‌ای مرتبط با کاهش حجم پانکراس، قبل از تشخیص دیابت نوع 2 وجود دارند و رخ می دهند.

ما امیدواریم که با شناسایی بهتر چربی در اندام های مختلف و همچنین اندازه ی اندام های مختلف در آینده، بتوانیم درک بهتری از مکانیسم های ایجاد کننده ی دیابت نوع 2 ارائه دهیم.

دکتر لوسی چمبرز، رئیس ارتباطات تحقیقاتی در دانشگاه برونل، گفت:بر اساس تحقیقات برجسته­یدیابت بریتانیا در مورد بهبودی از دیابت نوع 2 ما می دانیم که چربی و اندازه کبد و لوزالمعده با دیابت نوع 2 مرتبط است، اما تاکنون مشخص نبود که هر یک از این عوامل نقش مستقیمی در ایجاد دیابت نوع 2 دارند یا خیر.

این تحقیق مهم که بودجه ی آن توسطدیابت بریتانیا تامین شده است، برای اولین بار به این نکته اشاره می کند که چربی کبد و اندازه لوزالمعده به طور مستقیم در افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع 2 نقش دارند و این موضوع از ژنتیک ما نشأت می گیرد. با این حال، مهم است که به یاد داشته باشیم که یک ترکیب پیچیده از عوامل ژنتیکی، بیولوژیکی و محیطی به ایجاد دیابت نوع 2 کمک می کنند. آگاهی از خطر کلی دیابت نوع 2، اولین گام برای دسترسی به پشتیبانی، مانند برنامه های پیشگیری، و کمک به کاهش این خطر است.

تحقیقات دکتر یاقوتکار بینش‌های جدیدی را در مورد علل دیابت نوع 2 ارائه کرد که با حرکت به سمت عصر پزشکی شخصی‌سازی شده، می‌تواند در آینده به ما در بهبود روش پیش‌بینی، پیشگیری و درمان این بیماری کمک کند.

با مراجعه به ابزار آنلاین رایگان «خطر خود را بشناسید» می‌توانید از خطر ابتلای خود به دیابت نوع 2 و اقداماتی که می‌توانید برای کاهش این خطر انجام دهید، مطلع شوید.

منبع:

https://www.diabetes.org.uk/about_us/news/liver-fat-risk-type-2-diabetes