· دیابت نوع ۲، زمانی رخ می دهد که بدن دیگر به انسولین ـ هورمونی که سطح قند خون را کنترل می کند ـ پاسخ نمی دهد، و اکنون این بیماری به طور فزایندهای شایع شده است.
· پیش از آنکه دیابت نوع ۲ایجاد شود، بسیاری از افراد سطح قند خونی بالاتر از حد طبیعی دارند؛ وضعیتی که «پیش دیابت» نامیده می شود و معمولاً بدون علامت است.
· اکنون یک مطالعه هندی نشان داده است که اگر افراد ظرف دو سال پس از تشخیص برای مقابله با پیش دیابت اقدام کنند، می توانند از پیشرفت آن به دیابت نوع ۲ جلوگیری کنند.
دیابت، وضعیتی که در آن بدن قادر به کنترل سطح قند خون نیست، یکی از علل اصلی مرگ و ناتوانی در سراسر جهان است.در سال ۲۰۲۱، حدود ۵۲۹ میلیون نفر مبتلا به دیابت بودند و پیش بینی می شود این رقم تا سال ۲۰۵۰ به ۱.۳۱میلیارد نفر برسد. از این میان، حدود ۹۶ درصد مبتلا به دیابت نوع ۲ هستند؛ وضعیتی که اغلب با عوامل سبک زندگی مانند رژیم غذایی نامناسب، اضافه وزن و چاقی یا کمبود فعالیت بدنی مرتبط است.
بر اساس گزارش «مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری های آمریکا»، بیش از یک سوم بزرگسالان آمریکایی دچار پیش دیابت هستند؛ یعنی سطح قند خون آنها بالاتر از حد سالم است اما به اندازه ای بالا نیست که به عنوان دیابت نوع ۲ طبقه بندی شود. از این افراد، حدود یک سوم در نهایت به دیابت نوع ۲ مبتلا خواهند شد.
اکنون یک مطالعه هندی که در مجله Journal of Diabetes & Metabolic Disorders منتشر شده، نشان داده است که اگر افراد ظرف دو سال پس از تشخیص، پیش دیابت خود را کنترل کنند، شانس بالایی برای جلوگیری از پیشرفت آن به دیابت نوع ۲خواهند داشت.
دکتر جک اوگدن، پزشک مراقبت های اولیه با تخصص در دیابت از کلینیکLagom در بریستول انگلستان، که در این تحقیق دخیل نبود، گفت:«در این مطالعه از یک کوهورت گذشته نگر با طراحی خوب استفاده شد که داده های ۱۰ساله پرونده های الکترونیک پزشکی از یک جمعیت شهری بسته را بررسی کرده بود. استفاده از مدل سازی چند حالتی قدرت مطالعه را افزایش داده است و تغییرات با سایر مطالعات کوهورت همخوانی دارد. با این حال، محدودیت هایی وجود دارد؛ از جمله اتکا به آزمایش های فرصت طلبانه، احتمال سوگیری انتخاب و محدود بودن قابلیت تعمیم به دلیل جمعیت خاص مورد مطالعه. این تحقیق تنها در یک منطقه کوچک از هند با فرهنگ و ترجیحات غذایی خاص خود انجام شده و بنابراین قابلیت تعمیم آن به بسیاری از جمعیت های دیگر محدود است».
با این حال، برخی افراد بر اساس علائمی تشخیص داده می شوند که ممکن است شامل موارد زیر باشد:افزایش اشتها، کاهش یا افزایش وزن غیرقابل توضیح، شاخص توده بدنی (BMI) بالا، ضعف، خستگی، تعریق، تاری دید، دیر خوب شدن زخم ها یا کبودی ها، و عفونت های پوستی مکرر / خونریزی لثه.
از آنجایی که پیش دیابت معمولاً بدون علامت است، دکتر اوگدن توصیه کرد:«تمرکز بر عوامل خطر مانند اضافه وزن، سابقه خانوادگی دیابت یا شرایطی مانند فشار خون بالا، بسیار مهم است».
او گفت:«به طور کلی آزمایش از سن ۳۵ سال، و برای افرادی که این عوامل خطر را دارند در سنین پایین تر توصیه می شود. برای جمعیت های پرخطر، مانند آسیای جنوبی، انجام آزمایش از حدود سن ۲۵ سالگی ممکن است مناسب باشد».
برای بیشتر افراد، این وضعیت با آزمایش قند خون تشخیص داده می شود که همان آزمایش هموگلوبینA1c یا HbA1cاست. این آزمایش ساده خون میانگین سطح قند خون را در سه ماه گذشته نشان می دهد و نتایج به صورت درصد ارائه می شود:
· قند خون طبیعی : کمتر از ۵.۷ درصد
· پیشدیابت : بین ۵.۷ تا ۶.۴ درصد
· دیابت نوع ۲ : بالاتر از ۶.۴ درصد
دیابت نوع ۲ در افرادی که پیش دیابت داشته اند بسیار شایع تر از کسانی است که سطح قند خون طبیعی دارند؛ بنابراین تغییرات سبک زندگی که پیش دیابت را معکوس می کنند، کلید جلوگیری از پیشرفت آن به بیماری جدی تر هستند.
دکتر اوگدن،توضیح داد:«جلوگیری از پیشرفت به دیابت نوع ۲ نیازمند اصلاح سریع سبک زندگی است. هدف گذاری برای کاهش وزن ۵ تا ۱۰ درصد، انجام حداقل ۱۵۰ دقیقه فعالیت بدنی در هفته، و تمرکز بر رژیم غذایی غنی از غلات کامل، سبزیجات و پروتئین های کم چرب می تواند مؤثر باشد. توجه به عواملی مانند کیفیت خواب، مدیریت استرس و ترک سیگار نیز حیاتی است».
مطالعات نشان داده اند که چندین مداخله سبک زندگی در معکوس کردن پیشدیابت در بزرگسالان مؤثر هستند، از جمله:
· کاهش وزن:حفظ وزن سالم(BMI کمتر از ۲۵) یا در صورت اضافه وزن، کاهش ۵ تا ۷ درصد از وزن بدن.
· افزایش فعالیت بدنی:یک مطالعه نشان داد که تنها ۱۵۰ دقیقه ورزش در هفته می تواند سطح قند خون را به محدوده سالم بازگرداند.
· پیروی از رژیم غذایی سالم: مانند رژیم مدیترانه ای یا DASH که بر کربوهیدرات های پیچیده و غنی از فیبر و چربی های غیراشباع سالم تمرکز دارد، در حالی که مصرف قندها، غذاهای فرآوری شده و چربی های اشباع را محدود می کند.
· خواب کافی: اهمیت خواب کافی و مفید در بسیاری از مطالعات تایید شده است.
باربارا آیشورست، معاون برنامه های مراقبت سلامت در انجمن دیابت آمریکانیز تأکید کرد:«تغذیه (غذاهای کامل، دریافت متعادل، بار کالری کنترل شده)، فعالیت بدنی آگاهانه و مدیریت سبک زندگی فقط شعارهای سلامتی نیستند، بلکه ابزارهای مداخله ای اثبات شده، هستند».
شواهد گسترده تر
این مطالعه تنها مطالعه ای نیست که بر اقدام زودهنگام تاکید دارد؛ نتایج "برنامه ی پیشگیری از دیابت" نشان داد که افراد پرخطر برای دیابت نوع ۲ که در یک برنامه ساختارمند تغییر سبک زندگی شرکت کردند- شامل کاهش وزن متوسط (حدود ۷ درصدوزن بدن) و حدود ۱۵۰ دقیقه فعالیت بدنی در هفته -خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ را طی سه سال در مقایسه با دارونما تا ۵۸ درصد کاهش دادند.
آیشورست افزود:« این مزایا پایدار هستند. پیگیری طولانی مدت نشان داد که مداخله سبک زندگی همچنان شروع دیابت را به تأخیر انداخته و بروز طولانی مدت آن را در طی ۱۰ تا ۱۵سال کاهش داه است».
او گفت:«این یافته ها به طور قدرتمندی تأیید می کنند که با انتخاب های آگاهانه و پایدار در زمینه تغذیه، فعالیت بدنی و مدیریت وزن، بسیاری از افراد مبتلا به پیش دیابت می توانند پیشرفت به دیابت نوع ۲ را به طور قابل توجهی به تأخیر بیاندازند».
اهمیت اقدام به موقع
هرچه فرد مدت زمان بیشتری را با پیش دیابت زندگی کند، معکوس کردن آن دشوارتر می شود. دکتر اوگدن توصیه کرد که اقدام موثر به محض تشخیص پیش دیابت بسیار مهم است.
او توضیح داد:«این مطالعه بر اهمیت اقدام به موقع، به ویژه در دو تا سه سال نخست پس از تشخیص پیش دیابت تأکید می کند، زیرا این دوره مؤثرترین زمان برای برگشت پذیری است».
او افزود:«همچنین این مطالعه نشان می دهد که با وجود دسترسی به مراقبت های بهداشتی، حدود ۳۰ درصد از افراد مبتلا به پیش دیابت طی یک دهه به دیابت مبتلا می شوند، در حالی که تا ۶۰ درصد در مراحل اولیه به حالت طبیعی بازمی گردند. این موضوع پتانسیل مداخلات هدفمند و زودهنگام را برای ایجاد فواید قابل توجه برجسته می کند».
منبع:
https://www.medicalnewstoday.com/articles/prediabetes-may-be-most-easily-reversible-in-the-first-2-years#Act-fast-to-avoid-type-2-diabetes