۱۹ سپتامبر ۲۰۲۵ - تحقیقات جدید نشان میدهد که حفظ کاهش وزن از طریق ورزش منظم، نسبت به استفاده از لیراگلوتاید( دارویی از گروه آگونیست های گیرنده پپتید شبه گلوکاگون-۱ یا GLP-1RA) که برای درمان دیابت نوع ۲ و چاقی تجویز می شود، تأثیر بیشتری در کاهش پیشرفت آترواسکلروز دارد؛ که یکی از علل اصلی بیماری های قلبیعروقی در بزرگسالان مبتلا به چاقی محسوب می شود.
این مطالعه که توسط پژوهشگران دانشگاه کپنهاگ دانمارک بر روی بزرگسالان چاق بدون دیابت انجام شد، در نشست سالانه انجمن اروپایی مطالعه دیابتEASD) - وین ،۱۵تا ۱۹سپتامبر) ارائه گردید. دکتر راسموس سندسدال، نویسنده اصلی این تحقیق، اظهار داشت: «یافته های ما نشان می دهد که ورزش منظم برای بهره مندی کامل افراد مبتلا به چاقی از مزایای قلبیعروقی پس از کاهش وزن قابل توجه، حیاتی است».
بیماری های قلبی عروقی، عامل اصلی مرگومیر در سراسر جهان هستند و اغلب منشأ آن ها آترواسکلروز است؛ یک بیماری مزمن که در آن التهاب و تجمع چربی باعث سختی و تنگی شریان ها می شود. با گذشت زمان، این پلاک ها ممکن است پاره شوند و منجر به عوارض جدی مانند حمله قلبی و سکته مغزی شوند. چاقی نیز با ایجاد التهاب مزمن خفیف، می تواند منجر به اختلال عملکرد اندوتلیال شود؛ حالتی که در آن رگ های خونی توانایی انقباض و انبساط مناسب را از دست می دهند و زمینه ساز آترواسکلروز می شود.
اگرچه هم ورزش و هم داروهای GLP-1RA در کاهش خطر بیماری های قلبی مرتبط با چاقی مؤثر شناخته شده اند، اما تأثیر آن ها بر پیشرفت آترواسکلروز در مرحله حفظ وزن پس از کاهش، کمتر مورد بررسی قرار گرفته است. برای بررسی بیشتر این موضوع، پژوهشگران دانمارکی یک کارآزمایی تصادفی کنترل شده با دارونما را با مشارکت ۲۱۵بزرگسال (۱۸ تا ۶۵ساله، ۶۳ درصد زن) مبتلا به چاقی(BMI بین ۳۲ تا ۴۳) که در آغاز مطالعه دیابت یا بیماری مزمن جدی نداشتند، انجام دادند.
در مرحله اول، شرکت کنندگان به مدت ۸هفته رژیم غذایی کم کالری (۸۰۰ کیلوکالری در روز با برنامه کاهش وزن کمبریج) را دنبال کردند. از میان آن ها، ۱۹۵ نفر که حداقل ۵ درصد از وزن بدن خود را کاهش داده بودند (میانگین کاهش ۱۲ درصد یا ۱۳.۱ کیلوگرم)، به طور تصادفی برای یک سال به یکی از چهار گروه حفظ وزن تقسیم شدند: ورزش با شدت متوسط تا شدید به مدت ۱۵۰دقیقه در هفته به همراه دارونما؛ درمان با لیراگلوتاید (۳.۰میلی گرم در روز)؛ ترکیب ورزش و لیراگلوتاید؛ یا دارونما.
در طول مطالعه، سطح نشانگرهای التهابی مانند اینترلوکین-۶(IL-6) و اینترفرون-گاما (IFN-γ)، و نشانگرهای عملکرد اندوتلیال مانند مولکول های چسبندگی بین سلولی (ICAM-1)، چسبندگی عروقی(VCAM-1) و فعال کننده پلاسمینوژن بافتی (tPA) در سه مرحله اندازه گیری شد: آغاز رژیم کم کالری، شروع دوره حفظ وزن، و پس از یک سال. همچنین ضخامت لایه ی داخلی-میانی شریان کاروتید(cIMT) با سونوگرافی بررسی شد. پس از یک سال، هر دو گروه ورزش و لیراگلوتاید موفق به حفظ کاهش وزن شدند.
با این حال، این مطالعه نشان داد شرکت کنندگانی که برنامه ورزشی منظمی را دنبال کرده بودند (با یا بدون درمان با لیراگلوتاید)، در مقایسه با افراد غیرورزشکار، سطح پایین تری از نشانگرهای التهابی داشتند؛ به طور میانگین، سطحIL-6 حدود ۲۱ درصد، وIFN-γ حدود ۲۷ درصد، کمتر بود. ورزش همچنین تأثیر مثبتی بر نشانگرهای عملکرد اندوتلیال داشت؛ به طور میانگین،VCAM-1 حدود ۶ درصد،ICAM-1 حدود ۸ درصد وtPA حدود ۱۲ درصد، کاهش یافت. علاوه بر این، ضخامت شریان کاروتید نیز در گروه ورزشکار کاهش یافت (میانگین کاهش ۰.۰۲۴میلی متر).
جالب اینکه بین شرکت کنندگانی که لیراگلوتاید دریافت کرده بودند و افرادی که دارو مصرف نکرده بودند، تفاوتی در نشانگرهای التهابی، عملکرد اندوتلیال یا ضخامت شریان کاروتید مشاهده نشد.
دکتر سندسدال اظهار داشت: « به نظر می رسد که ورزش منظم اثر محافظتی در برابر پیشرفت آترواسکلروز در افرادی که در تلاش برای حفظ کاهش وزن هستند، ایجاد می کند. از آنجایی که هم ورزش و هم درمان با GLP-1RA در حفظ وزن مؤثر بودند، به نظر می رسد ورزش نقش مهمی در کاهش عوامل خطر قلبیعروقی به صورت مستقل از وزن ایفا می کند. ورزش فواید متعددی برای سلامتی دارد، از جمله بهبود ترکیب بدن و افزایش آمادگی قلبی-تنفسی، که در مجموع به سلامت قلبی-متابولیکی کمک می کنند».
پروفسور سیگنه سورنسن تورکوف از دانشگاه کپنهاگ، گفت: «مهم ترین پیام یافته های ما برای کسانی که برای حفظ وزن کاهش یافته ی خود در چالش هستند، این است که ورزش نقش حیاتی در بهبود سلامت بلندمدت دارد. با توجه به هزینه های اجتماعی و اقتصادی قابل توجه بیماری های قلبی مرتبط با چاقی، این یافته ها بر اهمیت ورزش منظم به عنوان یکی از ارکان مدیریت وزن و سلامت قلب تأکید می کنند.»
البته این مطالعه محدودیت هایی نیز داشت، از جمله اندازه نمونه کوچک و اینکه اجرای برنامه ورزشی ساختارمند در شرایط زندگی آزاد ممکن است باعث کاهش پایبندی فردی شود. پژوهشگران پیشنهاد کردند که در تحقیقات آینده اثرات ترکیبی ورزش منظم و داروهای جدید GLP-1RA در دوره های درمانی بیش از یک سال، بررسی گردد.
منبع:
https://medicaldialogues.in/cardiology-ctvs/news/regular-exercise-after-weight-loss-outperforms-glp-1-drugs-in-reducing-mi-and-stroke-risk-suggests-study-155404