۹جولای ۲۰۲۶ - مطالعۀ جدید منتشر شده در مجلۀ BMC Systematic Reviews نشان می‌دهد که بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ ممکن است با مصرف مکمل زنجبیل، بهبودهایی را در شاخص‌های متابولیک تجربه کنند.

هایپرگلیسمی مزمن، مقاومت به انسولین و افزایش چشمگیر خطر مشکلات قلبی-عروقی، از ویژگی‌های اصلی دیابت ملیتوس نوع ۲(T2DM) هستند که به یک وضعیت اضطراری سلامت در سطح جهان تبدیل شده است. مدیریت T2DM نیازمند یک استراتژی جامع است که علاوه بر کنترل گلیسمی، بیماری‌های همراه (comorbidities) مرتبط از جمله دیس‌لیپیدمی و فشار خون بالا را نیز هدف قرار دهد.

در حالی که داروهای متداول همچنان ستون اصلی درمان محسوب می‌شوند، پتانسیل درمانی مکمل‌های غذایی طبیعی به عنوان درمان‌های کمکی(adjuvant)  در حال افزایش توجه است. جینجرول‌ها و شوگاول‌ها(Gingerols and shogaols)، دو ترکیب فعال زیستی موجود در زنجبیل(نام علمی(Zingiber officinale  که یک ادویه محبوب و داروی گیاهی سنتی است، توجه علمی زیادی را به خود جلب کرده‌اند. این فیتوکمیکال‌ها دارای خواص ضدالتهابی و آنتی‌اکسیدانی قوی هستند که می‌توانند فرآیندهای متابولیک را تغییر دهند.

در دهۀ گذشته، چندین کارآزمایی کنترل‌شده تصادفی (RCT) اثربخشی درمانی زنجبیل را در کنترل شاخص‌های دیابت بررسی کرده‌اند که نتایج آن‌ها امیدوارکننده اما گاهی متناقض بوده است. در این متآنالیز، محققان تلاش کردند تا با تجمیع دقیق داده‌های موجود، اثرات کلی مکمل زنجبیل بر کنترل گلیسمی، فشار خون و پروفایل لیپیدی در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲را به‌طور کامل ارزیابی کرده و دیدگاه‌های مبتنی بر شواهد را برای مداخلات بالینی ارائه دهد.

در این مطالعه، محققان پایگاه‌های داده Scopus، PubMed، Cochrane Library  وWeb of Science  را برای یافتن مطالعات کنترل‌شده تصادفی که اثرات زنجبیل را در مقایسه با پلاسبو بر فشار خون، پروفایل لیپیدی و شاخص‌های گلیسمی در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ بررسی کرده بودند، از ابتدا تا ۲ جولای ۲۰۲۵جستجو نمودند. به دلیل ناهمگونی(heterogeneity)  قابل توجه، از مدل اثرات تصادفی (DerSimonian-Laird) برای تجمیع داده‌ها استفاده شد.

این متآنالیز در مجموع شامل ۱۳مقالۀ منتشر شده بود. نتایج نشان‌دهنده بهبود در موارد زیر بود:

·  قند خون ناشتا یا FBS(با اختلاف میانگین ۱۶.۲۷- میلی‌گرم بر دسی‌لیتر)، هموگلوبینA1c (با اختلاف میانگین ۰.۴۱- درصد)، فشار خون سیستولیک (با اختلاف میانگین ۱.۶۲-) و سطح تری‌گلیسیرید (با اختلاف میانگین ۱۷.۱۰- میلی‌گرم بر دسی‌لیتر).

·  لیپوپروتئین با چگالی بالا)کلسترول(HDL  نیز افزایش آماری معناداری نشان داد (با اختلاف میانگین ۲.۱۳میلی‌گرم بر دسی‌لیتر). با این حال، مدل ارزیابی هموستاز برای مقاومت به انسولین(HOMA-IR)، فشار خون دیاستولیک، کلسترول تام، لیپوپروتئین با چگالی پایین(کلسترول (LDL-و شاخص توده بدنی(BMI)  تحت تأثیر درمان با زنجبیل قرار نگرفتند.

محققان نوشتند: به طور کلی، نتایج با نشان دادن بهبود در کنترل گلیسمی و سایر پارامترهای متابولیک، پتانسیل زنجبیل را به عنوان یک مداخله غذایی کمکی در مدیریت دیابت نشان می‌دهد. برای تأیید اثربخشی طولانی‌مدت و تعیین دوز ایده‌آل، انجام تحقیقات با کیفیت بالاتر ضروری است.

منبع:

https://medicaldialogues.in/diabetes-endocrinology/news/ginger-supplementation-may-improve-metabolic-parameters-in-type-2-diabetes-study-174346