۲۹ اوت ۲۰۲۵ - تیم پروفسور دِنگ هونگ کوی از دانشکده علوم زیستی دانشگاه پکن موفق شده اند برای نخستین بار سلول های بنیادی پرتوان انسانی را به جزایر پانکراسی کامل با تمامی زیرگروه های غدد درون ریز تبدیل کنند. این جزایر توانایی بالایی در پاسخ به تغییرات غلظت گلوکز خون دارند و قابلیت کنترل بسیار مؤثری بر سطح قند خون نشان داده اند.
یافته های این پژوهش در نشریه یCell Stem Cell با عنوان «بازسازی جزایر مشتق شده از سلول های بنیادی پرتوان انسانی با ترکیب کامل زیرگروه های غدد درون ریز و توانایی محافظت در برابر هیپوگلایسمی در بدن موجود زنده» منتشر شده است.
پیوند جزایر مشتق شده از سلول های بنیادی پرتوان (PSC-islets) به عنوان روشی نوید بخش برای بازگرداندن کنترل قند خون در بیماران دیابتی مطرح است، زیرا این سلول ها توانایی خود نوسازی و تمایز دارند و می توانند مشکل کمبود جزایر پانکراسی اهدایی را که برای پیوند مورد نیاز است، برطرف کنند.
این پژوهش برای نخستین بار موفق شده است جزایری از سلول های بنیادی بسازد که شامل هر پنج نوع سلول غدد درون ریز پانکراس هستند: سلول های α، β، δ،ε و γ.این جزایر در مدل های حیوانی دیابت توانسته اند به طور مؤثر از بروز هایپرگلایسمی (قند خون بالا) و هیپوگلایسمی (قند خون پایین) جلوگیری کنند و پتانسیل قابل توجهی برای بهبود درمان دیابت نوع ۱نشان داده اند.
یافتههای کلیدی:
· تأیید کمّی این که جزایر بازسازی شده با ترکیب بهینه، بهتر می توانند سطح قند خون را در محدوده ی طبیعی حفظ کنند.
· سلول های غیرβ (به ویژه سلول هایα وδ)در برابر هیپوگلایسمی، به ویژه در شرایط مصرف بیش از حد انسولین یا روزه داری عملکرد محافظتی دارند.
· جزایر بازسازی شده توانایی بدن را در پاسخ های تنظیمی مقابله با افت قند خون بازیابی می کنند.
· ترکیب غدد درون ریز (یعنی نوع و نسبت سلول های تولید کننده ی هورمون) در جزایر PSC- نه فقط فراوانی سلول های β- عامل تعیین کننده در توانایی تنظیم ایمن گلوکز است. گنجاندن و تعادل سلول های غیرβ برای بازگرداندن کنترل دوطرفه ی قند خون مشابه حالت طبیعی و محافظت در برابر هیپوگلایسمی ضروری است.
این مطالعه نخستین سامانه ی آماده سازی جزایر پانکراسی را معرفی کرده که قادر است نسبت پنج نوع سلول غدد درون ریز را به طور دقیق تنظیم کند. این دستاورد مسیر جدیدی را برای درمان های ایمن تر مبتنی بر سلول های بنیادی در دیابت باز می کند و تضمین بیشتری برای ایمنی در ترجمه ی بالینی جزایر مشتق شده از سلول های بنیادی فراهم می سازد. همچنین، این پیشرفت می تواند روند کاربرد بالینی درمان های سلولی برای دیابت را تسریع کند.
منبع:
https://medicalxpress.com/news/2025-08-stem-cell-smart-blood-sugar.html