۳نوامبر ۲۰۲۵ - مطالعه ای مقدماتی که قرار است بزودی در نشست علمی انجمن قلب آمریکا(AHA) ارائه شود، نشان داده است که برخورداری از سلامت قلبی-عروقی مطلوب می تواند خطر ابتلا به اختلال شناختی خفیف و زوال عقل را در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ کاهش دهد- حتی در کسانی که دارای خطر ژنتیکی بالایی برای افت شناختی هستند.
طبق به روزرسانی آمار بیماری های قلبی و سکته مغزی انجمن قلب آمریکا در سال ۲۰۲۵، دیابت نوع ۲ با عملکرد شناختی ضعیف تر و افت سریع تر شناختی مرتبط است. این مطالعه تأثیر ترکیبی سلامت قلبی-عروقی(بر اساس شاخص Life’s Essential 8) و خطر ژنتیکی بالا برای زوال عقل را بر احتمال ابتلا به اختلال شناختی و زوال عقل در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ بررسی کرده است.
شاخصLife’s Essential 8 شامل هشت مؤلفه ی ضروری برای سلامت مطلوب قلب و مغز است:
· تغذیه سالم
· فعالیت بدنی منظم
· ترک دخانیات
· خواب کافی و باکیفیت
· کنترل وزن
· تنظیم کلسترول
· کنترل قند خون
· تنظیم فشار خون
دکتر «ییلین یوشیدا»، نویسنده ی مسئول این مطالعه و استاد دانشگاه تولین در نیواورلئان، گفت: «عوامل متعددی در دیابت نوع ۲ وجود دارند که خطر زوال شناختی را افزایش می دهند، از جمله چاقی، فشار خون بالا و مقاومت به انسولین. کنترل این عوامل نه تنها برای سلامت قلب، بلکه برای حفظ عملکرد مغز نیز مفید است».
در این مطالعه، داده های سلامت و ژنتیک بیش از ۴۰هزار فرد بدون زوال عقل از پایگاه داده های بیوبانک بریتانیا بررسی شد. پژوهشگران تأثیر مشترک سلامت قلبی-عروقی و خطر ژنتیکی را بر احتمال ابتلا به اختلال شناختی و زوال عقل طی ۱۳سال پیگیری ارزیابی کردند. برای سنجش خطر ژنتیکی، از امتیاز چند ژنی مبتنی بر بیماری آلزایمر استفاده شد که افراد را به سه دسته ی خطر بالا، متوسط و پایین تقسیم کرد.
نتایج کلیدی این مطالعه به شرح زیر است:
· در طول دوره ی ۱۳ساله، ۸۴۰ نفر دچار اختلال شناختی خفیف و ۱۰۱۳ نفر دچار زوال عقل شدند.
· پس از تعدیل عوامل سن، جنس و نژاد، افرادی با سلامت قلبی متوسط یا بالا، ۱۵ کمترکمتر در معرض اختلال شناختی و زوال عقل بودند نسبت به افراد با سلامت قلبی پایین.
· در میان افراد با خطر ژنتیکی بالا، کسانی که سلامت قلبی متوسط یا بالا داشتند، ۲۷ درصد کمتر در معرض اختلال شناختی و ۲۳ درصد کمتر در معرض زوال عقل بودند.
· نمره ی بالاتر سلامت قلبی با حجم بیشتر مغز نیز ارتباط مثبت داشت؛ کاهش حجم مغز یکی از ویژگی های زوال شناختی و پیری است.
· تحلیل داده های بزرگسالان آمریکایی نیز روند مشابهی را نشان داد.
دکتر «Xiu Wu»، نویسنده یاول این مطالعه، گفت: «ژن ها سرنوشت نیستند. حفظ سلامت قلبی-عروقی مطلوب می تواند از سلامت مغز محافظت کند- حتیدر افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ که بالاترین خطر ژنتیکی برای زوال عقل را دارند».
دکتر «هوگو آپاریسیو»، رئیس داوطلب کمیته سلامت مغز انجمن سکته ی مغزی AHA، افزود: «این مطالعه نمونه ی دیگری از این اصل است که آنچه برای قلب مفید است، برای مغز نیز مفید خواهد بود-حتی زمانی که ژنتیک علیه شما باشد».
پژوهشگران خاطرنشان کردند که این مطالعه از نوع مشاهده ای بوده و رابطه ی علت و معلولی را اثبات نمی کند. همچنین، بسیاری از افراد آزمایش ژنتیکی برای خطر زوال عقل انجام نمی دهند و ممکن است از خطر خود آگاه نباشند.
دکتر یوشیدا در پایان گفت: «در گذشته پیام ما این بود که "سالم زندگی کن تا عمرت طولانی شود"، اما اکنون باید بگوییم "سالم زندگی کن تا هم عمرت طولانی شود و هم عملکرد شناختی ات حفظ شود." یافته های ما نشان می دهند که هر دو هدف قابل دستیابی هستند- حتی برای افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ که در معرض خطر ژنتیکی بالایی برای زوال عقل هستند».
منبع:
https://medicalxpress.com/news/2025-10-optimal-cardiovascular-health-people-diabetes.html