۲ ژوئیه ۲۰۲۶ - رژیمهای غذایی با تنظیم پزشکی (Medically Tailored Meals) وعدههای غذایی آمادهای هستند که توسط متخصص تغذیه، بهطور اختصاصی بر اساس نیازهای درمانی، بیماریهای همراه و ترجیحات فردی طراحی و تهیه میشوند. این رژیمها برخلاف غذاهای معمولی، به عنوان یک ابزار درمانی برای مدیریت بیماریهای مزمن (مانند دیابت یا بیماریهای قلبی) و بهبود پیامدهای سلامت استفاده میشوند.
پژوهشگران گزارش دادند که بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ که به مدت ۶ ماه از رژیمهای غذایی سالم با تنظیم پزشکی و مشاوره سبک زندگی بهرهمند شدند،HbA1c پایینتری نسبت به افرادی داشتند که تنها یارانه غذایی ماهانه دریافت میکردند.
به گفتۀ دکتر ست برکوویتس، دانشیار پزشکی در دانشکده پزشکی دانشگاه کارولینای شمالی، ناامنی غذایی یکی از موانع رایج در دسترسی افراد مبتلا به دیابت به وعدههای غذایی سالم است. دکتر برکوویتس و همکارانش در یک کارآزمایی تصادفیسازی شده، موازی و با برچسب باز(open-label) که در نشستهای علمی انجمن دیابت آمریکا ارائه شد، پیامدهای سلامت را میان دو مداخله تغذیهای مقایسه کردند: رژیمهای غذایی با تنظیم پزشکی که تهیه شده و مستقیماً به منزل افراد تحویل داده میشد، و روش یارانه که در آن شرکتکنندگان مبلغی را برای خرید خود رژیم غذایی دریافت میکردند.
دکتر برکوویتس در طول ارائه خود گفت: «رژیمهای غذایی با تنظیم پزشکی گرانتر هستند، اما ممکن است بر موانع بیشتری در مسیر تغذیه سالم غلبه کنند و بنابراین پتانسیل اثربخشی بیشتری داشته باشند. از سوی دیگر، این روش به معنای از دست دادن کنترل بیشتر بر رژیم غذایی خود فرد است، بنابراین ممکن است برای همه مناسب نباشد. اینکه تمام این عوامل چگونه بر هم اثر میگذارند... مشخص نیست و این انگیزه اصلی پشت این کارآزمایی بود».
پژوهشگران ۱۹۴بزرگسال مبتلا به دیابت نوع ۲را که از جولای ۲۰۲۱ تا فوریه ۲۰۲۶ با ناامنی غذایی روبرو بودند، وارد مطالعه کردند(میانگین سنی ۵۶ سال؛ ۶۰.۳ درصد زن؛ ۵۶.۷ درصد سفیدپوست؛ میانگینHbA1c برابر با ۸.۴۴ درصد). شرکتکنندگان بهطور تصادفی به دو گروه تقسیم شدند: گروه دریافت رژیمهای غذایی با تنظیم پزشکی همراه با مشاوره سبک زندگی، و گروه دریافت یارانه غذایی ۴۰ دلاری در ماه به مدت ۶ ماه. بزرگسالان در گروه رژیمهای تنظیم شده، هفتهای ۱۰وعده غذایی و یک لیتر شیر دریافت میکردند که به منزل آنها تحویل داده میشد. یک متخصص تغذیه، وعدهها را بر اساس ترجیحات و بیماریهای همراههر فرد تنظیم میکرد. جلسات مشاوره سبک زندگی نیز به صورت تلفنی برگزار میشد. پیامد اصلی، تغییر در میزان HbA1c از خط پایه(شروع تحقیق) تا ۶ ماه بعد بود.
از میان شرکتکنندگان، دادههای ۱۷۸نفر در ماه ششم جمعآوری شد. گروه رژیمهای غذایی با تنظیم پزشکی در ماه ششم HbA1c پایینتری نسبت به گروه یارانه غذایی داشت(۷.۷۴ درصد در مقابل ۸.۱۷ درصد؛P =0.037).
مداخله رژیمهای غذایی با تنظیم پزشکی در ماه ششم منجر به فشار خون سیستولیک پایینتری نسبت به مداخله یارانه غذایی شد(۱۲۴.۳میلیمتر جیوه در مقابل ۱۳۰.۸میلیمتر جیوه؛P =0.02 ).فشار خون دیاستولیک و وزن بدن در ماه ششم بین دو گروه مشابه بود.
بزرگسالان شرکتکننده در مداخله رژیمهای غذایی با تنظیم پزشکی، در ماه ششم ناامنی غذایی کمتر (میانگین اختلاف: ۱.۱۵- امتیاز)، کیفیت رژیم غذایی بهتر (میانگین اختلاف: ۱.۵۵ امتیاز) و خودکارآمدی رژیم غذایی بهتری (میانگین اختلاف: ۶.۲ امتیاز) را نسبت به دریافتکنندگان یارانه غذایی گزارش کردند. کیفیت زندگی و پریشانی ناشی از دیابت (diabetes distress) بین دو مداخله تفاوتی نداشت.
دکتر برکوویتس اعلام کرد که میزان پایبندی به مداخله رژیمهای غذایی با تنظیم پزشکی بالا بوده است؛ بهطوری که شرکتکنندگان به طور متوسط از ۱۲جلسه مشاوره سبک زندگی، ۱۰جلسه را تکمیل کردند و به طور متوسط ۲۴هفته از ۲۶هفته تحویل غذا را دریافت نمودند.
در میان شرکتکنندگانی که در پیگیری یکساله حضور داشتند، هیچ تفاوتی در هیچیک از پیامدها بین دو گروه مشاهده نشد. دکتر برکوویتس گفت: این موضوع نشان میدهد که مزایای این مداخلات پس از گذشت ۶ماه از اتمام آنها تداوم نیافت.
او افزود: یکی از محدودیتهای این کارآزمایی، تحلیل تنها یک برنامه رژیم غذایی با تنظیم پزشکی و انجام آن در میان جمعیتی در منطقه نیوانگلند ایالات متحده بود که با «شرایط نامساعد» روبرو نبودند.
او در پایان گفت: «این موضوع نشان میدهد که ممکن است نیاز داشته باشیم مداخلات بالینی را با سیاستهای اجتماعی ترکیب کنیم تا شرایط لازم برای ارتقای سلامت فراهم شود».
منبع:
https://www.healio.com/news/endocrinology/20260702/medically-tailored-meals-lower-hba1c-more-than-food-subsidies-in-type-2-diabetes