14 آوریل 2025- در یک تحلیل ثانویه از یک کارآزمایی بالینی تصادفی، محققان دریافتند که زنان مسن مبتلا به سندرم متابولیک با پیروی از یک رژیم مدیترانه ‌ای کم‌ کالری ملایم همراه با فعالیت بدنی، بهبود قابل ‌توجهی را در تراکم مواد معدنی استخوان(BMD)، به‌ ویژه در ناحیه ستون فقرات کمری، تجربه کردند. این مزایا نسبت به رژیم مدیترانه ‌ای غیرمحدود در طول سه سال، چشمگیرتر بود.

این یافته‌ها به صورت آنلاین در JAMA Network Open در 8 آوریل 2025 منتشر شد.

درک چگونگی تأثیر رژیم غذایی و فعالیت بدنی بر سلامت استخوان بسیار مهم است، به ویژه در بزرگسالان مسن، که سن و کاهش وزن عمدی می ‌تواند به زوال استخوان کمک کند. با توجه به این موضوع، دکتر هکتور وازکز-لورنته و همکارانش از موسسه تحقیقات بهداشتی پر ویرژیلی در اسپانیا، به ارزیابی تأثیر مداخله ی سبک زندگی مبتنی بر کاهش وزن بر شاخص‌ های کلیدی سلامت استخوان - تراکم مواد معدنی استخوان(BMD)، محتوای مواد معدنی استخوان (BMC) و شیوع BMD پایین- پرداختند. محققان در این مطالعه با بررسی اینکه آیا تغییرات ساختارمند در رژیم غذایی و فعالیت بدنی می ‌تواند به حفظ استحکام استخوان کمک کند، به دنبال شناسایی استراتژی‌ هایی بودند که نه تنها از پیری سالم پشتیبانی می ‌کنند، بلکه خطر پوکی استخوان و شکستگی‌ های مرتبط را نیز به حداقل می ‌رسانند.

برای این منظور، محققان یک کارآزمایی بالینی تصادفی 3 ساله را به عنوان بخشی از مطالعهPREDIMED-Plus  در اسپانیا انجام دادند که شامل بزرگسالان 55 تا 75 ساله مبتلا به سندرم متابولیک و اضافه وزن یا چاقی بود. شرکت ‌کنندگان از چهار مرکز که به اسکن DXA دسترسی داشتند، در این تجزیه و تحلیل ثانویه گنجانده شدند. آنها به طور تصادفی به دو گروه مداخله که رژیم غذایی مدیترانه ‌ای با انرژی کم و افزایش فعالیت بدنی را دنبال می‌ کردند، یا گروه کنترل که توصیه‌ های عمومی برای پیروی از رژیم غذایی مدیترانه‌ ای بدون محدودیت کالری و اهداف ورزشی دریافت می‌ کردند، تقسیم شدند. تراکم و محتوای مواد معدنی استخوان در ابتدا، ۱سال و ۳سال با استفاده از DXA اندازه‌ گیری شد.

یافته‌های کلیدی این مطالعه به شرح زیر است:

 این مطالعه شامل ۹۲۴فرد مسن با میانگین سنی ۶۵.۱سال بود؛ ۴۹.۱ درصدزن و ۵۰.۹ درصدمرد بودند.

 پس از ۳سال، گروه مداخله افزایش بیشتری در تراکم مواد معدنی استخوان (BMD) در ستون فقرات کمری (L1-L4) در مقایسه با گروه کنترل نشان داد، با تفاوت بین گروهی ۰.۹گرم بر سانتی ‌متر مربع.

 در سال اول، تفاوت در تراکم مواد معدنی استخوان کمری معنی‌ دار نبود (۰.۱- گرم بر سانتی‌ متر مربع).

 اثر محافظتی مداخله در زنان مشاهده شد که افزایش ۱.۸گرم بر سانتی ‌متر مربع در تراکم مواد معدنی استخوان را در طول ۳سال نشان داد.هیچ اثر معنی ‌داری در بین مردان مشاهده نشد.

 این مداخله هیچ تأثیر معنی ‌داری بر کل محتوای مواد معدنی استخوان (BMC) یا شیوع تراکم پایین مواد معدنی استخوانی در طول ۳سال نداشت.

نویسندگان نوشتند: «این یافته‌ ها نشان می ‌دهد که مداخله در سبک زندگی برای کاهش وزن، ترکیبی از رژیم غذایی مدیترانه ‌ای کم ‌کالری و فعالیت بدنی، می ‌تواند به کاهش سرعت کاهش تراکم مواد معدنی استخوان مرتبط با سن، به‌ ویژه در زنان مسن مبتلا به سندرم متابولیک، کمک کند.»

آن‌ها افزودند که در مقایسه با توصیه‌ های غذایی عمومی، این رویکرد ساختارمند مزایای بیشتری به ‌ویژه در ستون فقرات کمری، در طول سه سال نشان داده است.با توجه به خطر بالای پوکی استخوان و شکستگی در زنان مسن دارای اضافه ‌وزن، نویسندگان تأکید کردند که این راهکار هم از نظر عملی امکان ‌پذیر است و هم از نظر بالینی دارای اهمیت می ‌باشد.

آن‌ها نتیجه گرفتند که «مطالعات طولانی ‌مدت ‌تری برای تأیید این نتایج و ارزیابی نقش بالقوه ی آن ‌ها در پیشگیری از عوارض مرتبط با استخوان در بزرگسالان مسن مورد نیاز است».

منبع:

https://medicaldialogues.in/diabetes-endocrinology/news/mediterranean-diet-with-exercise-improves-bone-health-in-older-women-with-metabolic-syndrome-jama-146298