7 اوت 2025- یک مطالعه ی بزرگ و آینده نگر تحت عنوان REGARD، ارتباط دیرینه و مشکوک بین دیابت جدید و سرطان پانکراس را به طور قطعی تأیید کرد. بر اساس این تحقیق، افرادی که به تازگی دچار دیابت شده اند، در سه سال آینده تقریباً پنج برابر بیشتر از جمعیت عمومی در معرض ابتلا به سرطان پانکراس قرار دارند. این یافته ها نقطه ی عطفی در تلاش های ۲۰ساله ی دکتر سورش چاری و همکارانش برای کشف راهی جهت تشخیص زودهنگام این سرطان کشنده محسوب می شود.
اهمیت تشخیص زودهنگام
سرطان پانکراس یکی از کشنده ترین انواع سرطانهاست و پیشبینی می شود تا سال ۲۰۳۰ به دومین علت مرگومیر ناشی از سرطان در ایالات متحده تبدیل شود. تنها ۱۳ درصداز مبتلایان به این بیماری و فقط ۳ درصداز کسانی که بیماری آنها به مراحل پیشرفته می رسد، تا پنج سال زنده می مانند. از آنجایی که علائم بیماری در مراحل اولیه بسیار محدود یا نامشهود هستند، حدود ۸۰ درصد موارد در مراحل پیشرفته تشخیص داده می شوند که در آن زمان جراحی و درمان مؤثر دیگر ممکن نیست.
دیابت جدید به عنوان نشانه ی هشدار
مطالعات گذشته نشان داده بودند که دیابت جدید ممکن است نشانه ای اولیه از سرطان پانکراس باشد، زیرا این سرطان می تواند باعث افزایش تدریجی قند خون شود. در مطالعه ی REGARD، دیابت به طور دقیق بر اساس معیارهای گلایسمی(هموگلوبینA1c و قند خون ناشتا) تعریف شد، نه صرفاً تشخیص بالینی. این روش امکان شناسایی دیابت در اولین مراحل را فراهم کرد و به عنوان شاخصی برای خطر سرطان پانکراس مورد استفاده قرار گرفت.
جزئیات مطالعه ی REGARD
این مطالعه شامل بیش از ۱۸هزار فرد بالای ۵۰سال بود که سابقه ی دیابت نداشتند و در چهار سیستم درمانی بزرگ در آمریکا تحت مراقبت بودند. داده ها از طریق پایش فعال و الگوریتمی سوابق الکترونیکی سلامت جمع آوری شد. در طول میانگین ۲.۳سال پیگیری، ۸۲مورد سرطان پانکراس تشخیص داده شد که بیشتر آنها (۶۵ درصد) در مرحله ی چهارم بودند. دیابت جدید به طور متوسط ۸ماه پیش از تشخیص بالینی سرطان ظاهر شده بود و در ۴۰ درصدموارد، سرطان حداقل یک سال پس از دیابت تشخیص داده شد.
تفاوت های نژادی و قومی
میزان بروز سرطان پانکراس در سه سال برای کل گروه ۰.۶۲ درصدبود، اما در میان سفیدپوستان غیرهیسپانیک به ۰.۸۴ درصدرسید، در حالی که در افراد آسیایی/جزایر پاسیفیک ۰.۲۲ درصدبود. نسبت های بروز استاندارد شده نیز تفاوت های قابل توجهی نشان دادند: سفیدپوستان غیرهیسپانیک ۶.۴برابر، هیسپانیکها ۴.۲برابر، آفریقایی تبارها ۲.۴برابر و آسیایی ها ۳برابر بیشتر از جمعیت عمومی در معرض خطر بودند.
پیامدهای بالینی و آینده ی پژوهش
این یافته ها فرصت قابل توجهی برای مداخله ی زودهنگام فراهم می کنند. دکتر چاری تأکید کرد که فاصله ی بین شناسایی دیابت جدید و انجام تصویربرداری نباید بیش از دو هفته باشد. نگرانی هایی درباره ی ایجاد ترس عمومی از سرطان در میان مبتلایان به دیابت وجود دارد، اما پژوهشگران معتقدند که این بررسی ها می توانند مشابه غربالگری های معمول مانند کولونوسکوپی باشند و نگرانی دائمی ایجاد نکنند.
در کنار یافته های مطالعه ی REGARD، ابزار بالینی ENDPAC نیز در حال بررسی است. این امتیاز افراد مبتلا به دیابت جدید را بر اساس سن، وزن و سطح قند خون در سه دسته ی خطر(کم، متوسط و زیاد برای سرطان پانکراس) طبقه بندی می کند و می تواند به پزشکان در تصمیم گیری برای انجام تصویربرداری های تشخیصی کمک کند. اعتبارسنجی این ابزار در یک مطالعه ی آینده نگر در حال انجام است و نتایج اولیه ی آن به زودی منتشر خواهد شد.
همچنین پژوهشی با همکاری کلینیک مایو در حال بررسی استفاده از هوش مصنوعی در تحلیل سی تی اسکنهاست که می تواند سرطان های پنهان را بیش از یک سال پیش از تشخیص بالینی شناسایی کند. اگر این روش ها موفق باشند، می توانند به تغییر مرحله ی تشخیص، افزایش امکان جراحی و بهبود بقاء بیماران منجر شوند.
منبع:
https://www.healio.com/news/hematology-oncology/20250806/major-milestone-study-validates-newonset-diabetes-as-early-pancreatic-cancer-marker