4 اوت 2025- هشت نوع مختلف از ویتامین ها، مجموعه ی ویتامین هایB را تشکیل می دهند که همگی نقش هایی حیاتی در بدن ایفا می کنند، از جمله تولید انرژی، حفظ سلامت سیستم عصبی، و حمایت از رشد سلولی. اگر عدد هشت زیاد به نظر می رسد، شاید دانستن این نکته کمک کننده باشد که بیشتر پژوهش ها بر پنج ویتامین اصلی تمرکز دارند: تیامین(B1)، ریبوفلاوین (B2)، نیاسین (B3)، فولات (B9)، و کوبالامین (B12).
بدن انسان ظرفیت محدودی برای ذخیره سازی این ویتامین ها دارد، بنابراین مصرف منظم آن ها برای حفظ سطح مناسب و سلامت ضروری است. بیشتر ویتامین های B از منابع حیوانی و لبنی، لوبیا، تخم مرغ، مغزها، دانه ها و برخی سبزیجات مانند سبزیجات برگ سبز و حبوبات، و همچنین از غلات تقویت شده و غلات صبحانه تأمین می شوند.
دکتر جوئل میسون، متخصص گوارش و پژوهشگر ارشد مرکز تحقیقات تغذیه انسانیUSDA در سالمندی، و استاد دانشگاه تغذیه و علوم پزشکی تافتس، گفت: یک رژیم غذایی متعادل و سالم معمولاً مقدار کافی از ویتامین های B را برای بیشتر افراد فراهم می کند. با این حال، برای برخی از گروه های خاص در جامعه، رژیم غذایی سالم به تنهایی ممکن است تامین کننده مقدار کافی ویتامین های گروه Bنباشد. به عنوان مثال، در سالمندان، جذب ویتامینB12 با افزایش سن کاهش می یابد، بنابراین مصرف مکمل B12 ممکن است کاملاً ضروری باشد. همین موضوع برای افراد دارای رژیم وگان، زنان باردار، یا کسانی که جراحی بای پس معده داشته اند نیز صادق است.
او افزود: علاوه بر این، برخی داروهای رایج، از جمله داروی دیابت "متفورمین" و مهارکننده های پمپ پروتون مانند "امپرازول"، جذب B12 را کاهش داده و خطر کمبود آن را افزایش می دهند. از آنجایی که مواد غذایی گیاهی فاقد کوبالامین (B12) هستند، افراد با رژیم وگان ممکن است در معرض کمبود این ویتامین باشند. در بیشتر سناریوهای یاد شده، مصرف یک مولتی ویتامین که حاوی ۲.۴میکروگرم B12 باشد می تواند نیاز بدن را تأمین کند.
دریافت مقدار کافی از این ریزمغذی های ضروری برای حفظ سلامت مهم است، اما زیاده روی هم جایز نیست. دکتر میسون هشدار داد که مقدار بیشتر همیشه بهتر نیست و مصرف بیش از حد برخی ویتامین ها می تواند عوارض منفی ایجاد کند.
یکی از نمونه های مطرح، ویتامین B6 است که در دوزهای بالا سمی است. در دهه ۱۹۸۰، مصرف زیاد B6 برای درمان دردهای قبل از قاعدگی در میان زنان رایج شد. مقدار توصیه شده ی روزانه برای مردان بالغ حدود ۲میلی گرم و برای زنان بالغ ۱.۶میلی گرم است، اما برخی زنان تا ۲۰۰میلی گرم در روز مصرف می کردند. در بسیاری موارد، این امر منجر به نوروپاتی محیطی غیرقابل برگشت یا آسیب دائمی به اعصاب دست و پا شد.
نمونه ی دیگری ویتامینB3 یا نیاسین است که گاهی در دوزهای بالا برای درمان کلسترول بالا تجویز می شود. اما مقادیر زیاد نیاسین می تواند باعث گرگرفتگی شدید، بثورات پوستی، و خارش شود.
ویتامین های گروه B و بارداری
از دهه ۱۹۴۰در ایالات متحده، آرد ذرت، برنج و گندم با تیامین (B1)، ریبوفلاوین(B2) و نیاسین(B3) غنی سازی شده اند که به پیشگیری از بیماری هایی مانند پلاگر و بری بری کمک کرده است. اسید فولیک، نسخه ی سنتزشده ی فولات (B9)، در سال ۱۹۹۸به فرآیند غنی سازی اجباری در آمریکا اضافه شد تا اطمینان حاصل شود که افراد باردار میزان کافی از این ویتامین را برای جلوگیری از نقص لوله عصبی در جنین در حال رشد دریافت میکنند.
لوله عصبی در مراحل اولیه بارداری، اغلب پیش از آنکه فرد از بارداری خود مطلع شود، به مغز و نخاع جنین تبدیل می شود.
از آن جایی که تا 50 درصداز بارداری ها برنامه ریزی نشده اند، دولت ایالات متحده مانند حدود ۷۰ کشور دیگر، غنی سازی غلات با اسید فولیک را برای پیشگیری از نقص های لوله عصبی اجباری کرده اند. چنین اقدامات پیشگیرانه ای باعث کاهش ۷۰درصدی در نقص های مادرزادی سیستم عصبی مرکزی شده است.
فولات و سرطان
تحقیقات سی ساله ی اخیر داده های قانع کننده ای ارائه داده اند که نشان می دهد افرادی که به طور مزمن میزان کمی فولات مصرف می کنند، در معرض خطر بیشتر ابتلا به برخی سرطان ها قرار دارند.
دکتر میسون گفت: «تحقیقات ما در دانشگاه تافتس، عمدتاً بر سرطان روده بزرگ تمرکز داشته و هم در حیوانات و هم در انسانها نشان داد که مصرف کم فولات باعث افزایش چشمگیر خطر سرطان روده بزرگ، و شاید سرطان پانکراس و سرطان پستان در زنان یائسه میشود».
او افزود: اما تحقیقات حیوانی ما همچنین نشان داده اند که مصرف بیش از حد اسید فولیک ممکن است به شکل متناقضی خطر بروز برخی سرطان ها را افزایش دهد؛ و همین جاست که بحث های جنجالی آغاز می شود.
دانشمندان تافتس متوجه شدند که اگرچه سطح مناسب فولات مفید است، مصرف بیش ازحد آن با افزایش موارد سرطان در حیوانات همراه بوده است.
دکتر میسون، گفت: «از نظر شهودی، این منطقی است. فولات مانند کود برای رشد سلولی عمل می کند. اگر تعدادی سلول جهش یافته در بدن وجود داشته باشند که قابلیت تبدیل شدن به سلول های سرطانی را داشته باشند، و این سلول ها ذاتاً سریع تر تقسیم شوند، افزودن کود فولات احتمالاً باعث می شود سریع تر تکثیر شوند».
با این حال، او اضافه کرد که چندین مطالعه ی اپیدمیولوژیک بزرگ نشان داده اند که اثر سرطان زایی پارادوکسیکال اسید فولیک موضوعی فراگیر نیست، و در صورت وجود چنین پدیده ای، احتمالاً فقط در افرادی رخ می دهد که از منابع متعدد مکمل اسید فولیک استفاده می کنند.
تیامین و جراحی بای پس معده
دکتر میسون توضیح داد که کمبود تیامین (B1) یکی از عوارضی است که در جراحی بای پس معده به خوبی شناخته نشده است.در گذشته در آمریکا، افراد مبتلا به کمبود تیامین تقریباً فقط کسانی بودند که با اختلال مصرف الکل مواجه بودند.
جذب ناکافی این ویتامین ضروری به دلیل تغییرات در دستگاه گوارش پس از جراحی، به همراه حالت تهوع و استفراغ مکرر می تواند باعث شود که بیماران با علائمی مانند بی حالی، ضعف، گیجی، اختلالات چشمی و دیگر نشانه ها وارد اورژانس شوند.
اگر این کمبود شناسایی و درمان نشود، می تواند منجر به بیماری بری بری شده و موجب آسیب برگشت ناپذیر به مغز و اعصاب شود که حتی ممکن است خطر مرگ را در پی داشته باشد.
دکتر میسون هشدار داد: «جراحان، پزشکان اورژانس و سایر متخصصان باید از احتمال کمبود تیامین در بیمارانی که تحت جراحی بای پس معده قرار گرفته اند، آگاه باشند. در صورت مشاهده ی علائم باید بدون انتظار برای نتیجه ی آزمایش، به فرد تیامین تزریق کنند».
او در پایان تأکید کرد: «اگر فکر می کنید دچار کمبود یا مصرف بیش از حد ویتامین های B شده اید، با پزشک خود تماس بگیرید».
منبع:
https://www.news-medical.net/news/20250804/Understanding-the-importance-of-B-vitamins-for-health.aspx