۳۱ اوت ۲۰۲۵- بر اساس مطالعه ی محققان دانشگاه کوبه در ژاپن، متفورمین داروی پرکاربرد دیابت، سطح فلزات موجود در خون انسان را تغییر می دهد. این مطالعه گامی مهم در جهت درک عملکردهای متعدد این دارو و طراحی داروهای بهتر در آینده محسوب می شود.
متفورمین پرمصرف ترین داروی دیابت در جهان است. علاوه بر کاهش سطح قند خون، این دارو دارای طیف وسیعی از اثرات جانبی مفید از جمله مقابله با تومورها، التهاب و تصلب شرایین است. با این حال، با وجود بیش از ۶۰ سال استفاده، مکانیسم دقیق عملکرد آن هنوز به طور کامل شناخته نشده و همین موضوع مانع توسعه داروهای مؤثرتر برای درمان این بیماری ها شده است.
دکتر واتارو اوگاوا، متخصص غدد درونریز از دانشگاه کوبه، گفت: « ما می دانیم که بیماران دیابتی دچار تغییراتی در سطح فلزات خون مانند مس، آهن و روی می شوند. همچنین مطالعات شیمیایی نشان داده اند که متفورمین توانایی اتصال به برخی فلزات مانند مس را دارد و تحقیقات اخیر نشان داده اند که این توانایی اتصال ممکن است مسئول برخی از اثرات مفید دارو باشد. بنابراین، ما خواستیم بدانیم آیا متفورمین واقعاً سطح فلزات خون را در انسان تغییر می دهد یا خیر- موضوعی که تاکنون روشن نشده بود».
برای بررسی این موضوع، دکتر اوگاوا و تیمش حدود ۲۰۰ بیمار دیابتی را در بیمارستان دانشگاه کوبه مورد مطالعه قرار دادند که نیمی از آن ها متفورمین مصرف می کردند. هدف این مطالعه، تحلیل سطح سرمی فلزات و شاخص های کمبود فلزات در خون این بیماران بود.
در مقاله ی منتشر شده در نشریه BMJ Open Diabetes Research & Care، تیم دانشگاه کوبه نخستین شواهد بالینی از تغییر سطح فلزات خون در بیماران مصرف کننده ی متفورمین را منتشر کرد. نتایج نشان داد که این بیماران به طور قابل توجهی دارای سطح مس و آهن پایین تر و سطح روی بالاتری هستند.
دکتر اوگاوا گفت: «این که ما توانستیم این موضوع را در انسان ها نشان دهیم، بسیار مهم است. علاوه بر این، کاهش غلظت مس و آهن و افزایش غلظت روی همگی با بهبود تحمل گلوکز و پیشگیری از عوارض دیابت مرتبط هستند، بنابراین این تغییرات ممکن است واقعاً با عملکرد متفورمین مرتبط باشند».
اخیراً ژاپن استفاده از داروی جدیدی به نام ایمِگلیمین(Imeglimin) را تأیید کرده است که مشتقی از متفورمین است اما نباید توانایی اتصال به فلزات را مانند داروی مادر داشته باشد.
دکتر اوگاوا افزود: «ایمگلیمین احتمالاً مکانیسم عملکرد متفاوتی دارد و ما در حال انجام مطالعاتی برای مقایسه اثرات این دو دارو هستیم».
دکتر اوگاوا در پایان به تصویر بزرگ تری اشاره کرد و گفت: «ما به آزمایش های بالینی و مطالعات حیوانی نیاز داریم تا رابطه ی علّی بین عملکرد دارو و اثرات آن را مشخص کنیم. اگر این مطالعات بیشتر پیش بروند، ممکن است منجر به توسعه ی داروهای جدیدی برای دیابت و عوارض آن شوند- داروهایی که با تنظیم دقیق غلظت فلزات در بدن، عملکرد بهتری داشته باشند».
منبع:
https://medicalxpress.com/news/2025-08-metformin-blood-metal-humans-insight.html