۲۵ سپتامبر ۲۰۲۵ - دانشمندانی که پشت این آزمایش قرار دارند، نوشتند: «ما در آستانه‌ ی ظهور یک کلاس جدید از درمان‌ ها هستیم و این یافته‌ ها ما را یک گام دیگر به توقف پیشرفت بیماری ام‌اس نزدیک ‌تر کرده ‌اند».

با این حال، دانشمندان تأکید دارند که افراد نباید خارج از چارچوب آزمایش‌ های بالینی اقدام به تهیه این داروها کنند، زیرا تحقیقات بیشتری برای درک کامل اثربخشی و ایمنی آن‌ها در ام‌اس مورد نیاز است.

ترکیب متفورمین، داروی رایج دیابت، و کلماستین(یک آنتی‌ هیستامین) می ‌تواند به ترمیم میلین - پوشش محافظ اطراف اعصاب که در بیماری ام‌اس آسیب می ‌بیند- کمک کند. آسیب به میلین منجر به علائمی مانند خستگی، درد، اسپاسم و مشکلات حرکتی می ‌شود.

این یافته ‌ها از نتایج اولیه ‌ی مرحله دوم آزمایش بالینی CCMR-Two به ‌دست آمده‌ اند که توسط پژوهشگران دپارتمان علوم اعصاب بالینی دانشگاه کمبریج انجام شده و توسط انجمن ام‌اس تأمین مالی شده است.

شواهد قبلی از مطالعات حیوانی نشان داده بود که متفورمین اثر کلماستین را در ترمیم میلین تقویت می ‌کند، اما تاکنون این دو دارو هرگز به ‌صورت ترکیبی در انسان آزمایش نشده بودند. خبر این آزمایش جدید امروز در کنفرانس سالانه کمیته اروپایی درمان و پژوهش در ام‌اس(ECTRIMS) - یکی از بزرگ ‌ترین گردهمایی ‌های پژوهشی ام‌اس در جهان- ارائه شد.

دکتر نیک کانف، مدرس بالینی نورولوژی در کمبریج و سرپرست آزمایش CCMR-Two، گفت: «من روز به‌ روز مطمئن ‌تر می ‌شوم که ترمیم میلین بخشی از راه‌ حل توقف ناتوانی پیشرونده در ام‌اس است. ما هنوز باید مزایای بلند مدت و عوارض جانبی را بررسی کنیم، پیش از آن ‌که افراد مبتلا به ام‌اس این داروها را مصرف کنند. اما حس من این است که در آستانه ‌ی یک کلاس جدید از درمان‌ ها برای توقف پیشرفت ام‌اس هستیم، و در دهه‌ ی آینده ممکن است نخستین درمان تأیید شده ‌ای را ببینیم که میلین را ترمیم کرده و زندگی افراد مبتلا به ام‌اس را بهبود می ‌بخشد».

بیش از ۱۵۰هزار نفر در بریتانیا با ام‌اس زندگی می‌کنند. در حالی که حدود ۲۰درمان اصلاح‌ کننده‌ی بیماری برای ام‌اس عود کننده وجود دارد و برخی درمان‌های نوظهور برای ام‌اس پیشرونده فعال در حال توسعه هستند، ده‌ها هزار نفر همچنان بدون درمان مؤثر باقی مانده ‌اند.

داروهای موجود تنها بر یک جنبه از بیماری - سیستم ایمنی - اثر می ‌گذارند. آن ‌ها جلوی آسیب تدریجی به اعصاب را که منجر به ناتوانی بلندمدت می ‌شود، نمی‌ گیرند. دانشمندان می ‌گویند محافظت از اعصاب در برابر آسیب با تقویت توانایی طبیعی بدن برای بازگرداندن میلین به اعصاب می ‌تواند راهی مؤثر باشد.

دکتر اما گری، مدیر تحقیقات در انجمن ام‌اس گفت: «ما به ‌شدت نیازمند راه‌ هایی برای محافظت از اعصاب در برابر آسیب و ترمیم میلین از دست ‌رفته هستیم، و این پژوهش امید واقعی به ما می‌ دهد که داروهای ترمیم میلین در آینده بخشی از مجموعه درمان ‌های ام‌اس خواهند بود. این نتایج واقعاً هیجان‌ انگیز هستند و می‌ توانند نقطه ‌ی عطفی در شیوه‌ ی درمان ام‌اس باشند».

حدود ۷۰نفر مبتلا به ام‌ اس عود کننده در این آزمایش شش ‌ماهه شرکت کردند؛ نیمی از آن‌ ها ترکیب این دو دارو را دریافت کردند و نیمی دیگر دارونما مصرف کردند. نتیجه ‌ی اصلی برای سنجش اثربخشی دارو، آزمایش «پتانسیل برانگیخته ‌ی بینایی» بود که سرعت انتقال سیگنال‌ ها بین چشم و مغز را اندازه ‌گیری می ‌کند. سرعت سیگنال ‌ها در گروه دارونما طی شش ماه کاهش یافت، اما در گروه دارویی ثابت باقی ماند.

اگرچه نتیجه‌ ی اصلی مثبت بود، دانشمندان اشاره کردند که افراد هنگام مصرف داروها احساس بهتری نداشتند. مزیت ترمیم میلین در عایق ‌سازی و محافظت از اعصاب آسیب ‌دیده است تا از تحلیل رفتن آن ‌ها در طول سال ‌ها جلوگیری شود. پژوهشگران معتقدند داروهایی که موجب بازسازی میلین می‌ شوند، در بلندمدت بر ناتوانی اثر خواهند گذاشت، که موضوع تحقیقات آینده خواهد بود.

پژوهشگران معتقدند این پژوهش در زمینه ی ام اس تنها آغاز راه است. یافتن راه‌ هایی برای محافظت از مغز پیش از آن‌ که آسیب غیرقابل برگشت رخ دهد، در تمام بیماری‌ های عصبی ‌تحلیل ‌برنده - از آلزایمر تا پارکینسون - حیاتی است. این بیماری ‌ها در مجموع هزینه ‌ای صدها میلیاردی برای بریتانیا دارند و بار سنگینی بر دوش نظام سلامت و مراقبان می ‌گذارند.

هانا ترلفل، ۴۳ساله از ابینگتون، در سال ۲۰۱۹پس از تجربه نوریت بینایی، مبتلا به ام‌اس عود کننده تشخیص داده شد. او به امید کمک به نسل‌ های آینده در آزمایش CCMR-Two شرکت کرد.

ترلفل، که پیش ‌تر معلم بود، گفت: «قبل از تشخیص، در یک سخنرانی از پروفسور آلسدیر کولز، متخصص ام‌اس، درباره تحقیقات پیشگامانه ‌ی ام‌اس شرکت کرده بودم. حتی آن زمان که نمی ‌دانستم مبتلا هستم، با خودم فکر کردم چقدر شگفت‌ انگیز است که این‌ همه پیشرفت حاصل شده است، و حالا که ام‌اس دارم، شرکت در این آزمایش برایم کاملاً منطقی بود».

او افزود: «من عاشق کمک کردن هستم و می ‌دانم حضورم در این آزمایش در آینده برای فردی دیگر تفاوت ایجاد خواهد کرد - حتی موج‌ های کوچک هم اثرات ماندگاری دارند! این پژوهش به من امید بیشتری می‌ دهد که در طول عمرم، همه‌ ی افراد مبتلا به ام‌اس درمان‌هایی خواهند داشت که واقعاً برایشان مؤثر باشد».

منبع:

https://www.cam.ac.uk/research/news/common-diabetes-drug-and-antihistamine-could-together-repair-multiple-sclerosis-damage-trial-finds