۱۸سپتامبر ۲۰۲۵- در سال ۲۰۲۳، یک مطالعه ی پیشگامانه ی استرالیایی با نامBANDIT (استفاده از باریسیتینیب در دیابت نوع ۱تازه تشخیص داده شده) گزارش داد که مصرف روزانه ی قرص باریسیتینیب – دارویی که معمولاً برای آرتریت روماتوئید و آلوپسی تجویز می شود – می تواند به طور ایمن تولید انسولین بدن را حفظ کرده و روند پیشرفت دیابت نوع ۱(T1D) را در افراد تازه تشخیص داده شده، کُند نماید.
اکنون پیگیری این مطالعه ی دوسوکور که در نشست سالانه ی انجمن اروپایی مطالعه ی دیابتEASD) - وین ،۱۵تا ۱۹سپتامبر) ارائه شده است، نشان می دهد که پس از توقف درمان با باریسیتینیب، دیابت شرکت کنندگان پیشرفت کرده است، بطوری که بدن آن ها انسولین کمتری تولید کردند و کنترل قند خون شان بی ثبات تر شد، تا حدی که تفاوت قابل توجهی با گروه دارونما نداشتند.
دکتر میکائلا وایبل از مؤسسه ی تحقیقات پزشکی سنت وینسنت در فیتزروی، استرالیا، گفت:« در میان داروهای امیدوارکننده ای که عملکرد سلول های بتا را در دیابت نوع ۱حفظ می کنند، باریسیتینیب برجسته است، چون به صورت خوراکی مصرف می شود، تحمل پذیری خوبی حتی در کودکان دارد و اثربخشی آن واضح است».
او افزود:«این داده های جدید، یافته های قبلی ما را تأیید می کنند و نشان می دهند که اثر درمانی پس از توقف باریسیتینیب از بین می رود. این موضوع لزوم انجام مطالعات بیشتر را برای بررسی امکان حفظ اثر درمانی در طولانی مدت و بررسی تأثیر درمان در مراحل اولیه ی بیماری برای پیشگیری یا تأخیر در تشخیص بالینی توجیه می کند».
دیابت نوع ۱زمانی رخ می دهد که سیستم ایمنی بدن به اشتباه به سلول های تولید کننده ی انسولین در پانکراس حمله می کند. در طول زمان، این وضعیت منجر به نیاز دائمی به تزریق انسولین برای کنترل قند خون می شود.
باریسیتینیب، یک مهارکننده ی ژانوس کیناز (JAK)، با مسدود کردن سیگنال هایی در بدن که منجر به فعالیت بیش از حد سیستم ایمنی می شوند، عمل می کند و از سلول های باقی مانده ی تولید کننده ی انسولین در افرادی که دیابت نوع 1 در آنها به تازگی تشخیص داده شده است، محافظت می کند و در نتیجه، پیشرفت علائم شدید بیماری را به تأخیر می اندازد. این دارو هم اکنون برای درمان چند بیماری خودایمنی از جمله آرتریت روماتوئید، کولیت اولسراتیو و آلوپسی تجویز می شود.
مطالعهی BANDIT شامل ۹۱ نفر بین ۱۰تا ۳۰سال بود که در ۱۰۰روز گذشته به دیابت نوع ۱مبتلا شده بودند. شرکت کنندگان روزانه یک قرص باریسیتینیب (۴میلی گرم) یا دارونما به مدت ۴۸هفته دریافت کردند.
در آغاز مطالعه و در هفتههای ۱۲، ۲۴و ۴۸، محققان سطحC-peptide (نشانگر ترشح انسولین) را اندازه گیری کردند تا میزان تولید انسولین توسط بدن شرکت کنندگان را بسنجند. همچنین از پایش مداوم گلوکز وHbA1c (نشانگر میان مدت قند خون) برای ارزیابی نیاز به انسولین تزریقی و کنترل قند خون استفاده شد.
یافته ها نشان داد که مصرف روزانه ی باریسیتینیب به مدت ۴۸هفته، عملکرد سلول های بتای تولید کننده ی انسولین را حفظ کرده، نوسانات قند خون را کاهش داده و نیاز به انسولین را در افراد تازه تشخیص داده شده، کم کرده است. همچنین مشخص شد که باریسیتینیب ایمن است و هیچ عارضه ی جانبی مرتبط با دارو مشاهده نشد.
در این مطالعه، محققان نتایج دوره ی پیگیری پس از توقف دارو را در هفته های ۷۲ و ۹۶ گزارش کردند.
در هفته ی ۴۸، سطح C-peptide در گروه باریسیتینیب ۰.۶۵ و در گروه دارونما ۰.۴۳ بود. پس از توقف درمان، این سطح در هفته ی ۷۲ به ۰.۴۹ در گروه باریسیتینیب و ۰.۳۶ در گروه دارونما کاهش یافت، و در هفتهی ۹۶ به ترتیب به ۰.۳۷ و ۰.۲۶ رسید که نشان دهنده ی کاهش تولید انسولین بود.
کاهش عملکرد سلول های بتا پس از توقف باریسیتینیب منجر به نیاز بیشتر به درمان با انسولین شد، به طوری که در هفته های ۷۲ و ۹۶، میزان نیاز به انسولین بین دو گروه تفاوت قابل توجهی نداشت.
توقف باریسیتینیب همچنین باعث افت کنترل قند خون شد، به طوری که تفاوتهای مشاهده شده در زمان حضور در محدوده ی ایمن قند خون و نوسانات قند خون که در ۴۸هفته ی اول وجود داشت، در هفته های ۷۲ و ۹۶ دیگر از نظر آماری معنادار نبود.
در این مطالعه، حدود دو سوم از شرکت کنندگان که داروی باریسیتینیب را مصرف کرده بودند، به درمان پاسخ دادند؛ با این حال، هنوز دلیل عدم پاسخ دهی به درمان در سایر بیماران تحت درمان با باریسیتینیب مشخص نیست. تحلیل های آماری بیشتر نشان داد که هیچ یک از ویژگیهای اولیه ی افراد از جمله سن، ژن های مرتبط با سیستم ایمنی(مانند آنتی ژنهای لکوسیتی انسانی یا HLA)، شاخص توده ی بدنی(BMI)، تعداد اتوآنتی بادی ها، و حتی میزان پایبندی به مصرف دارو (حداقل ۸۰٪مصرف منظم) نتوانستند پاسخ به درمان را پیش بینی کنند. این یافته ها نشان می دهند که پاسخ به درمان با باریسیتینیب در دیابت نوع ۱، فرایندی پیچیده و فرد محور است که نیازمند مطالعات بیشتر برای شناسایی نشانگرهای زیستی مؤثر در پیش بینی اثربخشی درمان می باشد.
منبع:
https://medicalxpress.com/news/2025-09-fresh-diabetes-daily-pill-onset.html