۲اکتبر ۲۰۲۵ – بر اساس نتایج یک کارآزمایی تصادفی و کنترل شده با دارونما که در نشریه یDiabetes, Obesity and Metabolism منتشر شده است، داروی امپاگلیفلوزین نتوانست عملکرد سلول های بتا را در زنان دارای سابقه ی اخیر دیابت بارداری به طور قابل توجهی حفظ کند.
اگرچه این مطالعه سود مشخصی را از مصرف امپاگلیفلوزین برای سلامت سلول های بتا نشان نداد، پژوهشگران نشانه هایی از تاثیر این دارو در تثبیت حساسیت به انسولین و بهبود گلوکز ناشتا یافتند؛ موضوعی که نیاز به مطالعات بزرگ تر و طولانی تر را برجسته می کند.
این کارآزمایی به رهبری دکتر کارولین کِی. کرامر از مرکز رهبری دیابت سینا در بیمارستان مونت سینای تورنتو، به یک پرسش مهم پرداخت:آیا مداخله ی دارویی زودهنگام می تواند از پیشرفت دیابت نوع ۲در زنانی با سابقه ی دیابت بارداری (GDM) جلوگیری کند؟
زنان دارای سابقه ی GDM در معرض خطر بالای افت عملکرد سلول های بتا و اختلالات قند خون هستند، اما تاکنون تنها تعداد کمی از کارآزمایی های بالینی راهبردهایی را به منظور کُند کردن این روند بررسی کرده اند.
در این مطالعه ی دوسوکور، ۹۱ شرکت کننده بین ۶ تا ۳۶ ماه پس از زایمان وارد مطالعه شدند. همه ی آن ها در دوران بارداری دچار GDM شده بودند.شرکت کنندگان به صورت تصادفی به دریافت روزانه ی ۱۰میلی گرم امپاگلیفلوزین(مهارکننده ی SGLT-2) یا دارونما به مدت ۴۸هفته اختصاص یافتند.
پژوهشگران برای ارزیابی عملکرد سلول های بتا از شاخصISSI-2 (شاخص ترشح و حساسیت به انسولین) مشتق شده از تست تحمل گلوکز خوراکی استفاده کردند.سایر شاخص ها شامل شاخص انسولوژنیک/HOMA-IR وΔC-peptide/Δglucose ضربدر شاخص ماتسودا، بودند.
یافته های مطالعه به شرح زیر بود:
· پس از تقریباً یک سال درمان، تفاوت معناداری در عملکرد سلول های بتا بین گروه امپاگلیفلوزین و دارونما مشاهده نشد.
· نمراتISSI-2 تعدیل شده بر اساس خط پایه، برای گروه امپاگلیفلوزین ۵۲۵ و برای گروه دارونما ۵۶۰ بود؛ تفاوتی که از نظر آماری معنادار نبود.
· سایر شاخص های فعالیت سلول های بتا و ترشح انسولین نیز نتایج مشابهی داشتند که عدم حفظ قابل توجه ظرفیت سلول های بتا با امپاگلیفلوزین را تأیید کردند.
· نرخ اختلالات قند خون در دو گروه مشابه بود: ۶۵.۷ درصد در گروه امپاگلیفلوزین و ۴۸.۲ درصد در گروه دارونما.
· تنها ۹.۴ درصد از زنان دریافت کننده ی امپاگلیفلوزین دچار بدتر شدن تحمل گلوکز شدند، در حالی که این رقم در گروه دارونما ۲۸ درصد بود؛ روندی که به آستانه ی معنادار بودن آماری نزدیک بود.
پژوهشگران اشاره کردند که اندازه ی نسبتاً کوچک نمونه، توان مطالعه برای شناسایی اثرات ظریف را محدود کرده است. آن ها همچنین تأکید کردند که اگرچه شاخص اصلی عملکرد سلول های بتا منفی بود، داده ها به مزایای بالقوه ای در حساسیت به انسولین و روند گلوکز ناشتا در افراد دریافت کننده ی امپاگلیفلوزین اشاره داشتند.
نویسندگان نوشتند:«با توجه به خطر پایدار دیابت نوع ۲در زنان دارای سابقه ی دیابت بارداری، این یافته ها اهمیت ادامه ی تحقیقات را برجسته می کند.برای روشن شدن تاثیر مهارکننده های SGLT-2 مانند امپاگلیفلوزین در پیشگیری از ابتلا به دیابت نوع 2 در این جمعیت پرخطر، به مطالعات بزرگ تر و طولانی تر نیاز است».
آن ها نتیجه گیری کردند:«اگرچه امپاگلیفلوزین طی ۴۸ هفته اثر محافظتی بر عملکرد سلول های بتا نشان نداد، تأثیر مطلوب آن بر روند قند خون نشان می دهد که ممکن است ارزش بررسی بیشتر به عنوان بخشی از راهبرد جامع کاهش خطر دیابت پس از دیابت بارداری را داشته باشد».
منبع:
https://medicaldialogues.in/diabetes-endocrinology/news/empagliflozin-fails-to-preserve-beta-cell-function-after-gestational-diabetes-trial-finds-155884