۲۵ نوامبر۲۰۲۵- نتایج یک مطالعه ی بزرگ نشان داد بیمارانی که تحت درمان با استاتین ها با دوز بالا بودند در مقایسه با کسانی که تحت استاتین درمانی با شدت کمتر بودند ، ۲۳ درصد بیشتر در معرض ابتلا به دیابت نوع ۲(T2D) قرار داشتند. علاوه بر این، این خطر به طور پیشرونده با افزایش شاخص توده بدنی(BMI) بیشتر شد.
از سوی دیگر، در مقایسه با بیمارانی که کمترین سطح آمادگی جسمانی را داشتند، تناسب قلبی-تنفسی اثر محافظتی نشان داد؛ به گونه ای که یا خطر ناشی از استاتین درمانی با شدت بالا را «از بین برد» یا آن را به حدی کاهش داد که محافظتی محسوب شود.
این مطالعه به صورت آنلاین در مجله یMayo Clinic Proceedings منتشر شد.
پروفسور پیتر کوکینوس، محقق اصلی این مطالعه و مدیر و استاد بخش ورزش و سالمندی در دانشگاه راتگرز (نیوجرسی، آمریکا)، گفت: محاسبه ی کلی سود-زیان همچنان به نفع استاتین هاست. کاملاً روشن است که استاتین ها از بروز رویدادهای بزرگ قلبی جلوگیری می کنند، بنابراین هیچ دلیلی برای قطع مصرف استاتین ها به منظور کاهش خطر دیابت وجود ندارد. مرگ و میر در افرادی که تحت استاتین درمانی با شدت بالا بودند، ۱۱ درصد کمتر از کسانی بود که استاتین های کم شدت مصرف می کردند، که این یافته «با سایر تحقیقات که نشان می دهند استاتین ها مؤثرند» همخوانی دارد.
بیش از یک دهه پیگیری
پروفسور کوکینوس و همکارانش داده های مربوط به ۳۱۱۲۶۹ کهنه سرباز آمریکایی مبتلا به دیس لیپیدمی را از پایگاه داده ایExercise Testing and Health Outcomes Study (ETHOS) بررسی کردند. همه ی آن ها حداقل به مدت ۶ ماه درمان با استاتین دریافت کرده بودند و در ابتدای مطالعه دیابت نداشتند. میانگین سنی آنها ۶۱ سال بود و حدود ۵ درصد از این افراد زن بودند. پس از میانگین ۱۰٫۹سال پیگیری، حدود ۱۸ درصد به دیابت نوع ۲، مبتلا شدند.شاخص توده ی بدنی طبیعی بین۱۸ تا ۲۴٫۹ کیلوگرم بر متر مربع، اضافه وزن از۲۵ تا کمتر از ۲۹٫۹ کیلوگرم بر متر مربع، چاقی کلاس Iاز۳۰ تا ۳۴٫۹ کیلوگرم بر متر مربع، و کلاس های چاقیII و III به صورت ترکیبی، به عنوان شاخص توده بدنی(BMI) برابر با ۳۵کیلوگرم بر متر مربع یا بیشتر در نظر گرفته شدند.
یافته های کلیدی BMI
در مقایسه با بیماران با وزن طبیعی که تحت درمان با استاتین ها با دوز پایین بودند(گروه مرجع):
· خطر تعدیل شده ی ابتلا به دیابت نوع ۲ با هر ۵ واحد افزایش BMI، ۴۴ درصد افزایش یافت(HR=1.44؛ فاصله ی اطمینان 95 درصد: 1.43-1.46؛0.001 P<).
· گروه وزن طبیعی که تحت درمان با دوز پایین استاتین ها بودند، ۲۸ درصد خطر بیشتری برای ابتلا به دیابت نوع 2 داشتند (HR=1.28؛ فاصله ی اطمینان 95 درصد:1.21-1.35؛0.001P<).
· افراد دارای اضافه وزن که تحت درمان با دوز های پایینی از استاتین ها بودند، ۶۳ درصد خطر بیشتری داشتند(HR=1.63؛ فاصله ی اطمینان 95 درصد:1.56-1.72؛0.001P<).
· خطر ابتلا به دیابت نوع 2 در میان افراد دارای اضافه وزن که تحت درمان با دوزهای بالای استاتین ها بودند، ۲ برابر بیشتر بود (HR=208؛ فاصله ی اطمینان 95 درصد:1.98-2.18؛ 0.001P<).
· خطر ابتلا به دیابت نوع 2 در میان کهنه سربازانی که دچار چاقی کلاسI بوده و با دوزهای پایین استاتین ها درمان می شدند، ۲٫۵۶ برابر بیشتر؛ و درمیان میان کهنه سربازانی که دچار چاقی کلاسI بوده و با دوزهای بالای استاتین درمان می شدند، ۳٫۱۷ برابر بیشتر بود.
· خطر ابتلا به دیابت نوع 2 در میان افرادی که دچار چاقی کلاس II و IIIبوده وبا دوزهای پایینی از استاتین ها درمان می شدند ۳٫۵۲ برابر بیشتر؛ و چنانچه با دوزهای بالایی از استاتین ها درمان می شدند، ۴٫۴۴ برابر بیشتر بود (0.001 P< برای همه ی مقایسه ها).
پروفسور کوکینوس، گفت: «واضح است که اگر استاتین پرشدت مصرف کنید، خطر کمی بیشتر است، فارغ از اینکه BMI شما چقدر باشد».
دکتر ریتا کالیانی، مدیر علمی و پزشکی انجمن دیابت آمریکا، افزود: «چاقی یک عامل خطر اصلی برای دیابت نوع ۲ است، زیرا چربی اضافی بدن باعث می شود سلول ها کمتر به انسولین پاسخ دهند و مقاومت به انسولین ایجاد شود. در نتیجه، سطح گلوکز خون افزایش می یابد و می تواند به دیابت منجر شود».
یافته های کلیدی تناسب قلبی-تنفسی
پژوهشگران کهنه سربازان را بر اساس اوج معادل های متابولیک (METs) در تست استاندارد تردمیل به پنج گروه تقسیم کردند: کمترین میزان تناسب قلبی- تنفسی، کم تناسب، متوسط، مناسب، و بسیار مناسب.
خطر ابتلا به دیابت نوع 2، در مقایسه با گروهی که کمترین تناسب قلبی تنفسی را داشتند:
· گروه کم تناسب: ۱۸ درصد خطر کمتر
· گروه متوسط: ۲۷ درصد خطر کمتر
· گروه مناسب: ۴۰ درصد خطر کمتر
· گروه بسیار مناسب: ۵۷ درصد خطر کمتر (صرف نظر از شدت استاتین تراپی).
خطر دیابت نوع ۲در گروه متوسط با نتیجه ی اوج تردمیل ۸٫۴ MET یا بیشتر، ۳۰ درصدکاهشداشت، مستقل از شدت استاتین یا BMI. پژوهشگران یادآور شدند این سطح تناسب برای اکثر بزرگسالان میانسال و مسن که توصیه ی ۱۵۰دقیقه فعالیت بدنی متوسط تا شدید در هفته (مانند پیاده روی سریع در بیشتر روزها) را رعایت کنند، قابل دستیابی است.
آن ها نوشتند: «این مطالعه با ارائه ی شواهد قانع کننده نشان می دهد که بهبود متوسط در تناسب قلبی-تنفسی و کاهش وزن بدن می تواند اثرات جانبی دیابت زای درمان با استاتین را کاهش دهد و در نهایت به نتایج سلامت مطلوب تر منجر شود».
توصیه های ورزشی
پروفسور کوکینوس، توصیه کرد که شروع ورزش باید تدریجی باشد و پیش از آغاز برنامه ی جدید، با پزشک خود مشورت شود. او پیشنهاد کرد که یک پیاده روی سریع ۱۰ دقیقه ای را در روز، در بیشتر روزهای هفته آغاز کنید، و پس از هفته ی دوم ۱ تا ۳ دقیقه به هر جلسه بیافزایید، پس از هفته ی چهارم یک روز پیاده روی و پس از هفته ی هشتم یک روز دیگر را به برنامه ی خود بیافزایید. در نتیجه، طی ۱۰تا ۱۲هفته به بیش از ۱۵۰ دقیقه ورزش در هفته خواهید رسید.
ترکیب استاتین و ورزش
پروفسور دیا حکیم، مدیر آزمایشگاه تصویربرداری قلبی-عروقی در بیمارستانبریگهام و زنان در بوستون، گفت: «جالب است که تحقیقات اخیر نشان داده اند سطوح بالاتر تناسب قلبی-تنفسی می تواند فواید قلبی-عروقی تقریباً مشابه با درمان متوسط استاتین در برخی جمعیت ها داشته باشد».
او افزود: مطالعات مشاهده ای نیز نشان می دهند که بیماران با تناسب بالا، حتی در حضور عوامل خطری مانند دیابت، نرخ کمتری از رویدادهای قلبی-عروقی را تجربه می کنند. این فواید از طریق بهبود حساسیت به انسولین، بهبود پروفایل های لیپیدی، بهبود عملکرد اندوتلیال و فشار خون ایجاد می شوند. در برخی تحلیل ها، تناسب بالا می تواند خطر مرتبط با دیابت نوع ۲را تا حدی مشابه با درمان استاتین متوسط کاهش دهد، هرچند ترکیب هر دو مداخله همچنان برای بیشتر بیماران نتایج برتری به همراه دارد».
منبع:
https://www.medscape.com/viewarticle/physical-fitness-counters-increased-diabetes-risk-statin-2025a1000x0b