مهار کننده های SGLT-2 با ایجاد یک حالت ناشتا باعث ایجاد مزایای متابولیکی فراوانی می شوند

7 مارس 2019- مهار کننده های SGLT-2، از داروهای نسبتا جدید دیابت هستند که به افراد مبتلا به دیابت نوع 2 که به مداخلات قبلی، از جمله تغییرات رژیم غذایی و متفورمین پاسخ نداده اند، مزایای زیادی را ارائه می دهند، که از جمله می توان به کاهش وزن، کاهش بیماری کبد چرب و کاهش خطر ابتلا به بیماری های قلبی عروقی اشاره کرد.

محققان مرکز دیابت جاسلین، به رهبری دکتر Patti، تصمیم گرفتند تا از چگونگی ایجاد این مزایا مطلع شوند. آنها دریافتند که مهارکننده های SGLT-2 بدون اینکه نیاز به کاهش شدید مصرف مواد غذایی باشد، یک حالت ناشتا را در بدن ایجاد می کنند. مقاله ی این تحقیق که در JCI Insight منتشر شده است، جزئیات عملکرد مهار کننده های SGLT-2 را در القای حالت ناشتا که باعث ایجاد بسیاری از مزایای متابولیکی، از جمله کاهش قند خون، کاهش وزن، کاهش تجمع چربی در کبد و کاهش چربی بدنی می شود را شرح دادند. جالب تر این که، مزایای مذکور بدون افزایش سطح انسولین رخ می دهند.

دکتر Patti، پژوهشگر Joslin و دانشیار دانشکده پزشکی هاروارد می گوید: کاهش میزان قند خون باعث تأثیر بسیار زیادی بر روی بسیاری از بافت های بدن می شود. مهارکننده های SGLT-2 عمدتا بر روی کلیه ها کار می کنند که سبب دفع  گلوکز(قند خون) از طریق ادرار شده و باعث تمام این اثرات متابولیکی مفید فراتر از کاهش میزان گلوکز می شوند.

از آنجایی که مهارکننده های SGLT-2 از طریق ادرار مقدار قند خون را پایین می آورند، باعث افزایش سطح انسولین نمی شوند. این یک فرصت عالی برای آزمایشگاه دکتر Patti بود تا منحصرا اثرات پایین آورندگی گلوکز را بر فرآیندهای متابولیکی مطالعه کند.

دکتر Patti گفت: در نهایت، ما می خواستیم بدانیم چطور کاهش میزان گلوکز، متابولیسم سلول ها را تحت تاثیر قرار می دهد.

محققان اثرات مهار کننده SGLT-2 را در یک سری مطالعات حیوانی بررسی کردند. ابتدا حیوانات را به دو گروه تقسیم کردند. یک گروه با رژیم غذایی معمولی و دیگری با رژیم غذایی پر چرب تغذیه شدند. رژیم غذایی با چربی بالا باعث ایجاد حالت مقاومت به انسولین(حالتی شبیه به دیابت) می شود.

آنها سپس هر گروه از حیوانات را به سه گروه مختلف تقسیم کردند. برای یک گروه رژیم اولیه را ادامه دادند. برای گروه دوم رژیم های اولیه را ادامه داده اما همچنین مهار کننده های SGLT-2 را به آنها خوراندند. گروه سوم یا گروه کاهش وزن با روشهای دیگر بود که برای مقایسه ی کاهش وزن با گروه دوم در نظر گرفته شد تا محققان مطمئن شوند که هر گونه اثرات مفید در گروه دوم ناشی از عملکرد مهار کننده ی SGLT-2 می باشد و به طور کلی به کاهش وزن مربوط نمی باشد. محققان دریافتند مزایای قابل توجه این دارو بر روند متابولیسمی بدن موشها به علت فعال شدن مسیرهای مرتبط با روزه داری یا ناشتا است.

دکتر Patti گفت: کاهش گلوکز با این مکانیسم، متابولیسم را به سمت مسیرهای سودمندی هدایت می کند تا به کاهش تجمع چربی در بافت ها کمک کند. این باعث می شود که کبد فکر کند که در حالت ناشتا قرار دارد و بنابراین بسیاری از مسیرها و ژن هایی فعال می شوند که در زمان روزه داری یا ناشتا فعال می گردند.

این شامل مسیرهایی است که معمولا در شرایطی که بدن با کمبود مواد مغذی مواجه می شود-مانند فعالیت ورزشی یا کاهش مصرف کالری-، فعال می شوند. مهار کننده هایSGLT-2 مسیری را که می تواند مقاومت به انسولین ایجاد کند را مسدود می کنند. محققان همچنین یک میانجی هورمونی جدید در درمان مهار کنندهSGLT-2  را شناسایی کردند. آنها کشف کردند که در موش هایی که با داروهای مهار کنندهSGLT-2  درمان شده اند سطح FGF-21، -یک هورمون شناخته شده برای ایجاد اثرات متابولیک مفید- افزایش می یابد. محققان با استفاده از موش های فاقدFGF-21 ؛ دریافتند که FGF-21 برای کاهش وزن و کاهش چربی بدن ضروری است اما FGF-21 نقش مهمی در کاهش میزان چربی در کبد ندارد.

با این وجود، یک رمز و راز هنوز باقی می ماند: مهار کننده های SGLT-2 با چه مکانیزمهایی در کاهش خطر ابتلا به بیماری های قلبی عروقی در انسان موثر هستند ؟ این مسئله ی مهم در مطالعات آتی بررسی خواهد شد.

تیم دکتر Patti همچنین علاقه مند به بررسی تاثیر بهبود سلامت والدین بر سلامت فرزندان آنها می باشد. مطالعات پیگیری تعیین خواهد کرد که آیا یک پدر مبتلا به دیابت با مصرف مهارکننده یSGLT-2  فرزندان سالمتری نسبت به یک پدر مقاوم به انسولین که تحت درمان با این دارو نیست، خواهد داشت؟

مهار کننده SGLT-2 یک گزینه ی جذاب برای بسیاری از افراد مبتلا به دیابت نوع 2 است، چرا که به صورت قرص مصرف می شود. درک این که مزایای ناشی از مصرف این دارو چگونه بوجود می آیند، ممکن است به تصمیم گیری پزشکان برای تجویز این داروها برای بیمارانی که بیشترین مزایا را دریافت می کنند، کمک کند.

مهار کننده های SGLT-2 باعث می شوند که بافت های بدن فکر کنند که فرد روزه دار است، حتی اگر فرد روزه نداشته باشد، این باعث می شود که سوئیچ های مفید متابولیکی روشن شوند که شباهت زیادی به حالت روزه داری دارد. در حال حاضر روزه داری به عنوان راهی برای بهبود سلامت و متابولیسم و ​​دیابت معرفی می شود و این مطالعه نشان داد که مهارکننده های SGLT-2 واقعا روزه داری را تقلید می کنند و می توانند تاثیرات مفید بسیاری را ایجاد کنند.

منبع:

https://medicalxpress.com/news/2019-03-sglt-inhibitors-fasting-state-triggers.html