مطالعات نشان می دهد که مصرف لبنیات با خطر پایین تر ابتلا به دیابت و فشار خون بالا ارتباط دارد

18مه 2020 - محققان در یک مطالعه ی بزرگ دریافتند که مصرف حداقل دو وعده محصولات لبنی در روز می تواند خطر ابتلا به دیابت و فشار خون بالا و همچنین سندرم متابولیک را کاهش دهد. سندرم متابولیک ترکیبی از بیش از یک بیماری است که خطر ابتلا به بیماری های قلبی عروقی را افزایش می دهد.این تحقیق با عنوان "ارتباط مصرف لبنیات با سندرم متابولیک، فشار خون بالا و دیابت در 147،812 فرد از 21 کشور" در جدیدترین شماره ی مجله ی BMJ Open Diabetes Research & Care منتشر شد.

تاکنون چندین مطالعه خطر ابتلا به سندرم متابولیک، فشار خون بالا و دیابت را در بین افرادی که لبنیات مصرف می کردند، بررسی کرده اند. این مطالعات به طور عمده از آمریکای شمالی و اروپا گزارش شده است و شواهد اندکی در مورد هند، چین، آفریقا و آمریکای جنوبی وجود دارد.

داشتن 3 مورد از پنج مورد: فشار خون بالا، چاقی اطراف شکم، افزایش تری گلیسیرید، کلسترول لیپوپروتئین با چگالی بالا (HDL) و قند خون بالا، مشخص کننده ی سندرم متابولیک است. سندرم متابولیک خطر ابتلا به بیماری های قلبی، دیابت و بیماری های مرتبط با آن و مرگ را افزایش می دهد. مطالعات نشان می دهد محصولات لبنی از جمله محصولات لبنی با چربی کامل و فراورده های لبنی تخمیر شده از جمله ماست و پنیر می توانند تأثیر مفیدی بر متابولیسم داشته باشند و می توانند خطر ابتلا به سندرم متابولیک و فشار خون بالا را کاهش دهند. مطالعه ی اخیر بخشی از مطالعه ی اپیدمیولوژی شهری روستایی آینده نگر (PURE) بود که به بررسی اثرات مصرف لبنیات و شیوع سندرم متابولیک، دیابت و فشار خون بالا پس از متوسط ​​9.1 سال پیگیری پرداخته است.

در این مطالعه افراد بین 35 تا 70 سال ساکن 21 کشور مختلف در پنج قاره شرکت داشتند. کشورهای شرکت کننده عبارت بودند از: آرژانتین، بنگلادش، برزیل، کانادا، شیلی، چین، کلمبیا، هند، ایران، مالزی، سرزمین فلسطین اشغالی، پاکستان، فیلیپین، لهستان، آفریقای جنوبی، عربستان سعودی، سوئد، تانزانیا، ترکیه، امارات متحده عربی و زیمبابوه . شرکت کنندگان برای مدت زمان متوسط ​​1/9 سال پیگیری شدند. ارتباط بین مصرف لبنیات با شیوع سندرم متابولیک و اجزای آن بررسی شد. این ارتباط در 112،922 شرکت کننده آزمایش شد. در کل 57،547 نفر که در ابتدای مطالعه فشار خون بالا نداشتند، در این پیگیری برای ابتلا به فشار خون بالا بررسی شدند. به همین ترتیب، 131 هزار و 481 نفر که در ابتدای مطالعه دیابت نداشتند، در این پیگیری برای ابتلا به دیابت، ارزیابی شدند.

پرسشنامه های مخصوص غذا(پرسشنامه فرکانس مواد غذاییFFQ –)به شرکت کنندگان داده شد. محصولات لبنی طی یک روز شامل "شیر، ماست، نوشیدنی ماست، پنیر و غذاهای تهیه شده از مخلوطی از محصولات لبنی " بود. همچنین محصولات لبنی استفاده شده بر اساس مواد تشکیل دهنده شامل "شیر کامل، ماست با چربی کامل، پنیر با چربی کامل، نوشیدنی ماست با چربی کامل و غذاهای ترکیبی تهیه شده با محصولات لبنی با چربی کامل" و همچنین غذاهای لبنی کم چرب مانند شیر حاوی 1 تا 2 درصد چربی ، شیر بدون چربی ، ماست کم چرب ، پنیر کم چرب و نوشیدنی ماست کم چرب" طبقه بندی شدند.

پارامترهای دیگر مانند سن، جنس، وضعیت سیگار کشیدن، سطح تحصیلات، وزن، قد، اندازه های دور کمر و لگن، نسبت دور کمر به لگن و فشار خون بررسی شد. نمونه های خون برای قند خون، کلسترول تام ، کلسترول لیپوپروتئین با چگالی کم(LDL-C) ، کلسترول HDL، تری گلیسیرید، آپولیپوپروتئینA1  و آپولیپوپروتئینB مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.

مرز تشخیص در ابتدای تحقیق عبارت بود از:فشار خون 130/85 میلی متر جیوه،  دور کمر بالای 80 سانتی متر، HDL کمتر از 1-1.3 میلی مول در لیتر،تری گلیسیریدها بیش از 1.7 میلی مول در دسی لیتر، قند خون ناشتا بیش از 5.5 میلی مول در لیتر.

بر اساس پرسشنامه ها، میانگین مصرف لبنیات روزانه 179 گرم بود که از این مقدار 124.5 گرم محصولات لبنی با چربی کامل و 65 گرم کم چرب بود.

یافته های کلیدی این مطالعه حاکی از آن است که مصرف بالاتر لبنیات با چربی کامل (نه کم چرب) با خطر کمتری برای ابتلا به سندرم متابولیک و پنج عامل مؤثر بر آن، مرتبط است. همچنین منجر به کاهش خطر فشار خون بالا و دیابت می شود. مصرف زیاد لبنیات بنا به تعریف به مصرف حداقل دو وعده در روز در مقایسه با عدم دریافت لبنیات گفته می شود. همچنین در افرادی که مقادیر بیشتری لبنیات با چربی کامل، را به همراه لبنیات کم چرب مصرف می کردند، خطر ابتلا به سندرم متابولیک کاهش یافته بود. برای افرادی که فقط لبنیات کم چرب مصرف می کردند، خطر بروز سندرم متابولیک تغییری نکرده بود. خطر ابتلا به فشار خون بالا و دیابت در افرادی که حداقل دو وعده لبنیات در روز مصرف می کردند، 11 تا 12 درصد کاهش داشت. این خطر در بین افرادی که سه وعده مصرف می کردند، 13 تا 14 درصد کاهش یافته بود.

در میان شرکت کنندگانی که در ابتدای تحقیق به فشار خون بالا و دیابت مبتلا نبودند، به ترتیب 13.640 و 5351 نفر، به این دو بیماری در دوره ی پیگیری مبتلا شدند.

نتیجه گیری و پیامدها

محققان نتیجه گرفتند كه مصرف بیشتر لبنیات با چربی كامل (اما نه كم چرب) با شیوع كمتری سندرم متابولیک و اکثر عوامل مؤثر بر آن و بروز كمتر فشار خون و دیابت همراه است. آنها برای دیدن اثرات لبنیات بدون چربی و ارتباط آن با خطر ابتلا به فشار خون بالا، دیابت و سندرم متابولیک، خواستار آزمایشات تصادفی کنترل شده ی گسترده تری شدند. آنها اعلام كردند: اگر یافته های ما در كارآزمایی های به اندازه ی کافی بزرگ و طولانی مدت تأیید شود، افزایش مصرف لبنیات ممكن است یک رویكرد آسان و مقرون به صرفه برای كاهش سندرم متابولیک، فشار خون بالا ، دیابت و نهایتا حوادث بیماری های قلبی عروقی در سراسر جهان باشد.

منبع:

Bhavadharini B, Dehghan M, Mente A, et alAssociation of dairy consumption with metabolic syndrome, hypertension and diabetes in 147 812 individuals from 21 countriesBMJ Open Diabetes Research and Care 2020;8:e000826. doi: 10.1136/bmjdrc-2019-000826, https://drc.bmj.com/content/8/1/e000826.abstract

https://www.news-medical.net/news/20200518/Study-shows-dairy-products-are-linked-to-lower-risks-of-diabetes-and-high-blood-pressure.aspx