مصرف زیاد فروکتوز می تواند منجر به بیماری کبد چرب غیر الکلی شود

24 اوت 2020 - مصرف بیش از حد فروکتوز می تواند به بیماری کبد چرب غیر الکلی (NAFLD) منجر شود. محققان دانشکده پزشکی دانشگاه کالیفرنیا سن دیگو اعلام کردند که فروکتوز تنها پس از رسیدن به روده، بر کبد تأثیر منفی می گذارد، جایی که فروکتوز سد اپیتلیال روده را که از اندام های داخلی در برابر سموم باکتریهای موجود در روده محافظت می کند، مختل می کند.

نویسندگان نتیجه گیری کردند که با ایجاد درمان هایی که مانع از ایجاد اختلال در روده شود، می توان از کبد در برابر NAFLD محافظت نمود.

دکتر مایکل کارین، نویسنده ارشد این مقاله و استاد برجسته داروسازی و آسیب شناسی در دانشکده پزشکیUC سن دیگو، گفت: بیماری کبد چرب غیر الکلی، شایعترین علت بیماری مزمن کبد در جهان است. این بیماری می تواند به شرایط جدی تر مانند سیروز، سرطان کبد، نارسایی کبدی و مرگ پیشرفت کند. این یافته ها رویکردی را نشان می دهد که می تواند از بروز آسیب های کبدی جلوگیری کند.

مصرف فروکتوز از دهه 1970 به بعد با معرفی شربت ذرت با فروکتوز بالا(HFCS) ، که یک جایگزین ارزان تر نسبت به قند است، به طور گسترده در غذاهای فرآوری شده و بسته بندی شده از غلات صبحانه و محصولات پخته گرفته تا نوشابه ها، افزایش یافت. مطالعات متعدد بر روی حیوانات و انسانها نشان داده است که افزایش مصرف شربت ذرت با فروکتوز بالا، با بیماری همه گیر چاقی و شرایط التهابی بیشماری مانند دیابت، بیماری های قلبی و سرطان ارتباط دارد. با این حال، سازمان غذا و داروی ایالات متحده، در حال حاضر مقررات استفاده از آن را مانند سایر شیرین کننده ها نظیر ساکارز یا عسل تنظیم کرده است و فقط به مصرف کنندگان توصیه می کند که از فروکتوز در حد کم و متعادلی استفاده می کنند.

با این حال، این مطالعه ی جدید، نقش و خطر خاص HFCS را در پیشرفت بیماری کبد چرب مشخص کرد. دکتر کارین گفت: توانایی فروکتوز، که در انجیر خشک و خرما فراوان یافت می شود، برای القای کبد چرب برای مصریان باستان شناخته شده بود، آنها اردک ها و غازها را با میوه های خشک تغذیه می کردند تا جگر چرب(foie gras) که غذایی بسیار تجملی و گران قیمت بود را تهیه کنند.

با ظهور بیوشیمی مدرن و تجزیه و تحلیل متابولیک، مشخص شد که فروکتوز دو تا سه برابر قدرت بیشتری نسبت به گلوکز در افزایش چربی در کبد دارد، شرایطی که منجر به NAFLD می شود. از سوی دیگر افزایش مصرف نوشابه های حاویHFCS ، با رشد انفجاری بروز NAFLD در جهان مطابقت دارد.

فروکتوز در دستگاه گوارش انسان توسط آنزیمی به نام فروکتوکیناز تجزیه می شود که هم توسط کبد و هم توسط روده تولید می شود. محققان با استفاده از مدل های موش دریافتند که متابولیسم بیش از حد فروکتوز در سلول های روده تولید پروتئین هایی که از سد اپیتلیال روده محافظت می کنند، کاهش می دهد. سد روده، لایه ای از سلول های اپیتلیال محکم به هم چسبیده ای است که با لایه ی مخاطی پوشانده شده است و از نفوذ باکتری ها و محصولات میکروبی مانند اندوتوکسین ها از روده ها به خون و متعاقبا به اندام ها جلوگیری می کند.

دکتر Jelena Todoric ، محقق آزمایشگاه دکتر کارین، گفت: بنابراین، با خراب شدن این سد و افزایش نفوذپذیری آن، به دلیل مصرف بیش از حد فروکتوز؛ یک بیماری التهابی مزمن به نام آندوتوکسمی(endotoxemia) ایجاد می شود که در حیوانات آزمایشگاهی و کودکان مبتلا بهNAFLD ، نیز مستند شده است.

دکتر کارین، دکتر تودوریکو همکارانشان از دانشگاه ها و موسسات دیگر در سراسر جهان، فهمیده بودند که اندوتوکسین های نشت یافته از روده وارد کبد شده و باعث افزایش تولید سیتوکین های التهابی می شود و تبدیل فروکتوز و گلوکز را به ذخایر اسید چرب در کبد تحریک می کند.

دکتر کارین گفت: کاملاً واضح است که فروکتوز کارهای کثیف خود را در روده انجام می دهد، و اگر از زوال سد روده ای جلوگیری کنیم، می توانیم از آسیب فروکتوز به کبد بکاهیم.

دانشمندان خاطرنشان كردند كه تغذیه ی موشها با مقادیر زیادی فروكتوز و چربی منجر به اثرات منفی بر سلامت آنها می شود. دکتر کارین گفت: شرایطی تغذیه ای موشها در این مطالعه، تقلیدی از مصرف نسبی فروکتوز توسط نوجوانان آمریکایی است، که تا 21.5 درصد از کالری روزانه خود را از فروکتوز دریافت می کنند، که غالباً در ترکیب با غذاهای پر کالری مانند همبرگر و سیب زمینی سرخ کرده، است.

جالب اینجاست که تیم تحقیقاتی دریافتند که وقتی میزان مصرف فروکتوز در زیر یک آستانه مشخص کاهش می یابد، هیچ گونه عارضه ی جانبی در موش ها مشاهده نمی شود. این نشان می دهد که تنها مصرف بیش از حد و طولانی مدت فروکتوز باعث خطر سلامتی می شود. مصرف فروکتوز متوسط ​​از طریق مصرف طبیعی میوه ها به خوبی توسط بدن تحمل می شود.

دکتر کارین گفت: متأسفانه ، بسیاری از غذاهای فرآوری شده حاوی HFCS هستند و اکثر مردم نمی توانند مقدار فروکتوزی را که واقعا مصرف می کنند، تخمین بزنند. اگرچه آموزش و افزایش آگاهی بهترین راه حل برای رفع این مشکل است، برای افرادی که به شکل شدید NAFLD معروف به "استئاتوهپاتیت غیر الکلی" پیش رفته اند، این یافته ها امید به ابداع درمانی مبتنی بر ترمیم سد روده ای در آینده را افزایش می دهد.

منبع:

Todoric, J., et al. (2020) Fructose stimulated de novo lipogenesis is promoted by inflammation. Nature Metabolism. doi.org/10.1038/s42255-020-0261-2.

https://www.news-medical.net/news/20200824/Excessive-fructose-consumption-can-result-in-non-alcoholic-fatty-liver-disease.aspx