متفورمین کاهش شناختی را در افراد مبتلا به دیابت نوع 2 آهسته می کند

23 سپتامبر 2020 - در این مطالعه ی جدید، داده های 1037 فرد استرالیایی (70 تا 90 سال در شروع تحقیق) از مطالعه ی حافظه و پیری سیدنی که توسط مرکز پیری سالم مغز (CHeBA) در سیدنی انجام شده بود، برای مدت بیش از شش سال بررسی و یک اثر اضافه برای متفورمین کشف شد: سرعت کاهش شناختی و نرخ زوال عقل در افراد مبتلا به دیابت نوع 2 که از متفورمین استفاده می کردند، نسبت به کسانی که از دارو استفاده نمی کردند، کمتر بود. متفورمین خط اول درمان برای بیشتر موارد دیابت نوع 2 و یکی از متداول ترین داروهای تجویز شده در سراسر جهان است که میلیون ها نفر از آن برای کنترل بهینه ی سطح قند خون خود استفاده می کنند.

 این یافته ها امید جدیدی برای کاهش خطر ابتلا به زوال عقل در افراد مبتلا به دیابت نوع 2 و افراد بدون دیابت مستعد زوال عقل که تعداد آنها تقریباً 47 میلیون نفر در سراسر جهان است، ارائه داد.

این مطالعه توسط محققان موسسه تحقیقات پزشکی Garvan،و مرکز پیری سالم مغز(CHeBA) ، در دانشگاه جنوب غربی سیدنی هدایت شد و در مجله Diabetes Care منتشر گردید.

دیابت نوع 2 می تواند منجر به عوارض طولانی مدت در سلامت، از جمله کاهش شناختی شود. خطر ابتلا به زوال عقل در افراد مبتلا به دیابت نوع 2 با افزایش سن، 60٪ است. زوال عقل یک وضعیت ویرانگر است که بر تفکر، رفتار، توانایی انجام کارهای روزمره و توانایی حفظ استقلال افراد تأثیر می گذارد. این بیماری تاثیرات بزرگی از نظر فردی، خانوادگی، اقتصادی و اجتماعی ، بر جا می گذارد. از گروه مورد مطالعه، 123 شرکت کننده به دیابت نوع 2 مبتلا بودند که 67 نفر آنها برای کاهش سطح قند خون از متفورمین استفاده می کردند. محققان هر دو سال یکبار عملکرد شناختی افراد را پایش کردند و چندین قابلیت شناختی از جمله حافظه، عملکرد اجرایی، توجه و سرعت و زبان را ارزیابی نمودند. یافته های آنها نشان داد سرعت کاهش شناختی و خطر زوال عقل برای افراد مبتلا به دیابت نوع 2 که متفورمین مصرف می کردند، در مقایسه با افرادی که متفورمین مصرف نمی کردند، پایین تر است. نکته ی قابل توجه اینست، که در گروه مصرف کنندگان متفورمین، هیچ تفاوتی در سرعت کاهش عملکرد شناختی در طی 6 سال در مقایسه با افراد بدون دیابت مشاهده نشد. این یک کاربری جدید برای دارویی است که به مدت 60 سال با خیال راحت برای درمان دیابت نوع 2 استفاده شده است. این ماده با کاهش میزان گلوکز آزاد شده از کبد به جریان خون کار می کند و به سلولهای بدن امکان می دهد تا بهتر به سطح قند خون پاسخ دهند.

مطالعات دهه ی پیش شواهدی از سودمندی متفورمین در سرطان، بیماری های قلبی، سندرم تخمدان پلی کیستیک و مدیریت وزن را ارائه داده اند. در حالی که مطالعه ی حاضر نشان دهنده ی فواید شناختی متفورمین برای افراد مبتلا به دیابت نوع 2 است، محققان می گویند این ماده همچنین ممکن است برای کسانی که در معرض خطر کاهش شناختی قرار دارند، مفید باشد.

پرفسور Samaras، نویسنده ی اول این مقاله از موسسه ی گاروان و متخصص غدد از بیمارستان سنت وینسنت در سیدنی، گفت:این مطالعه شواهد اولیه ی امیدوار کننده ای را در مورد تاثیر محافظتی متفورمین در برابر کاهش شناختی ارائه نمود. در حالی که تصور می شود دیابت نوع 2 با افزایش مسیرهای دژنراتیو در مغز و اعصاب، خطر زوال عقل را افزایش می دهد، این مسیرها در سایر افراد در معرض خطر زوال عقل نیز وجود دارد و ممکن است مقاومت به انسولین میانجی آن باشد. برای ایجاد یک اثر قطعی، ما هم اکنون در حال برنامه ریزی برای یک مطالعه ی کنترل شده ی تصادفی بزرگ با متفورمین با حضور افراد در معرض خطر ابتلا به زوال عقل هستیم و عملکرد شناختی آنها را طی سه سال ارزیابی خواهیم کرد. این ممکن است به این معنی باشد که ما می توانیم این داروی ارزان را با ایمنی قوی برای کمک به جلوگیری از کاهش شناختی برای افراد مسن تجویز کنیم .

مطالعه حافظه و پیری سیدنیCHeBA ، یک مطالعه مشاهده ای بر روی افراد مسن استرالیایی است که از سال 2005 آغاز شد و در مورد اثرات پیری بر قدرت شناختی این افراد با گذشت زمان تحقیق می کند. پروفسورPerminder Sachdev ، نویسنده ارشد این مطالعه و مدیر مشترکCHeBA ، می گوید: در حالی که یک مطالعه مشاهده ای اثبات قطعی در مورد تاثیر محافظتی متفورمین در برابر زوال عقل ارائه نمی دهد، اما ما را به مطالعه ی این روش درمانی و سایر درمان های ضد دیابت برای پیشگیری از زوال عقل ترغیب می کند. حتی پیشنهاد شده است که متفورمین دارای خاصیت ضد پیری است. سوال جالب این است که آیا متفورمین برای پیشگیری از زوال عقل  در افرادی که دارای قند خون طبیعی هستند، نیز مفید است؟ برای پاسخ به این سوال تحقیقات بیشتری باید انجام شود.

منبع:

Diabetes Care, 2020; dc200892 DOI: 10.2337/dc20-0892

www.sciencedaily.com/releases/2020/09/200923124726.htm