روش های درمانی باید علاوه بر دیابت از خطرات قلبی و عروقی بکاهند

دکتر سید عادل جاهد فوق تخصص غدد و متابولیسم، و یکی از سخنرانان رویداد مجازی اینکرتین سامیت (‏INCRETIN SUMMIT‏)، مهم‌ترین تغییرات در رویکردهای درمان دیابت در گایدلاین‌های جهانی را این‌گونه تشریح کرد: مهم‌ترین تغییر این است که اکنون برای درمان دیابت هرچند که به اسم بیماری قند شناخته می‌شود، اما نباید فقط بر عدد قند خون تمرکز کنیم. ‏وی، ‏در حاشیه ی این وبینار اظهار کرد: اکنون داروهایی وجود دارند که می‌توانند هم بر دیابت مؤثر باشند و هم بر فاکتورهای مهم دیگری مانند فشار و چربی خون، بیماری‌های قلبی و عروقی یا مغزی، نارسایی قلبی و کلیوی تاثیر گذارند.

وی افزود: در واقع اکنون گایدلاین‌ها و رویکردها به ما می‌گویند که اگر بیمار مراجعه‌کننده به شما جزو افرادی است که به این بیماری‌ها مبتلاست و یا ریسک بالایی برای ابتلاء به این ناراحتی‌ها را دارد و شاید خطر مرگ بر اثر این عوامل در آینده او را تهدید کند، باید دارویی برای او تجویز کنید که علاوه بر کنترل دیابت وی یا کمک به کنترل آن، بتواند عوارض قلبی و عروقی دیابت را کاهش دهد. این اصلی‌ترین تغییری است که در دوسال اخیر جای خود را در راهکارها و گایدلاین‌های جهانی درمان دیابت باز کرده‌است.این گایدلاین‌ها اکنون به سمتی می‌روند که داروهای کلاسیک، سنتی و بسیار خوبی مثل متفورمین را در این مورد به چالش می‌کشند و این سوال را ایجاد کرده اند که آیا این داروها برای همه بیماران مناسب هستند یا خیر؟

این فوق تخصص غدد و متابولیسم ادامه داد: امروزه معیارهای تصمیم‌گیری تغییر کرده‌اند و گایدلاین‌های جهانی به این سمت رفته‌است که به دنبال تجویز یک داروی اثربخش برای بیمارمان باشیم تا علاوه بر دیابت، بیماری‌های قلب و عروق و غیره را در او کنترل کنیم. اکنون دو دسته دارو در دنیا برای این نوع مشکلات تایید شده اند که البته هر کدام مزایا و معایب خودشان را دارند و خوشبختانه از هر گروه از این داروها چه تزریقی و چه خوراکی در ایران وجود دارد. به زبان مختصر، دیدگاه درمان دیابت از گلوکوسنتریک یا تمرکز بر قند، به تصمیم‌گیری کاردیوسنتریک یا کاردیومتابولیک محور در حال تغییراست، یعنی در واقع باید ببینیم که اوضاع قلبی و عروقی بیمار چگونه است. دیگر فقط بحث بر سر این نیست که دارو تا چه حد در کاهش قند خون بیمار موثر است، بلکه موضوع این است که بیمار را از نظر سلامتی قلب و عروق هم پایش کنیم و دارویی تجویز نماییم که بیمار را از نظر قلبی و عروقی- که مهم‌ترین علت مرگ ‌و میر در میان بیماران دیابتی است-، در وضعیت بهتری قرار دهد. باید ببینیم که آیا بیمار از نظر قلبی و عروقی در خطر هست یا نه و اگر چنین موردی وجود دارد، باید یکی از داروهای جدید از خانواده GLP_1 یا مهارکننده‌های SGLT2 را برای او تجویز کنیم.

دکتر جاهد درباره اینکه در حال حاضر برای درمان دیابت در ایران چقدر به کاهش خطرات بیماری قلبی و عروقی در عمل توجه می‌شود، اظهار کرد: متأسفانه در این قسمت که به عملکرد گروه درمانی ارتباط پیدا می‌کند؛ نه در بخش دولتی و نه در بخش خصوصی، تا جایی که من اطلاع دارم آماری برای این موضوع به صورت رسمی و معتبر نداریم، بنابراین ادامه صحبت در واقع دیدگاه شخصی من به عنوان کسی است که بیش از ۲۰سال در این زمینه فعال هستم. ‏آنچه در این مورد به نظر می‌رسد این است که ما در زمینه آموزش و دانش تئوریک و روز به پزشکان مشکلی نداریم و بسیاری از همکاران داروهای جدید را می‌شناسند، اما نظارتی از سوی تصمیم‌گیران بر نحوه ی درمانی که من پزشک برای بیمار در نظر می‌گیرم، وجود ندارد.

وی توضیح داد: یعنی اگر درمان بر اساس گایدلاین انجام نمی‌شود و اگر در عمل می‌بینیم بیماران با آن دقتی که باید درمان نمی شوند، ناشی از عدم اشراف به علوم روز نیست.‏ یکی از مهم‌ترین دلایل آن در همه بخش‌ها اعم از ‏دولتی و خصوصی، وقت اندکی است که برای ویزیت بیماران اختصاص داده می‌شود. یک دلیل دیگر نیز این است که ناظری وجود ندارد که بر مبنای کیفیت کار و بر مبنای حصول ‏و دست‌یابی به اهداف واقعی، کار پزشکان و گروه درمان را ارزیابی کند و به‌دلیل نبود اینها عملاً سیستم نظارتی برای جدا کردن ‏سره از ناسره وجود ندارد. اگر سیستم‌های بیمه ما می‌توانستند پرداخت خود را بر این مبنا انجام دهند که ‏اگر گایدلاین دنیا گفته است که بیمار قلبی و عروقی باید این دارو را بگیرد، ‏پس پزشک باید آن را تجویز کند و اگر دولت به جای پرداخت هزینه‌های سنگین یک بیمار دیابتی مبتلا به عوارض قلبی و کلیوی و مغزی در آینده، از ابتدا پرداخت هزینه ی داروی گران‌تر را تقبل می نمود تا از بروز این عواقب جلوگیری یا آنها را کاهش دهد؛ خیلی از کارها بهتر از این پیش می‌رفت.

دکتر جاهد خاطرنشان کرد: متأسفانه امروزه می‌بینیم که بسیاری از داروهای این‌چنینی شامل بیمه نمی‌شود و من به عنوان پزشک هم آن را تجویز نمی‌کنم. این یک مشکل سیستمی است که باید برای رفع آن فکری کرد. هزینه نکردن برای زمان حال، ممکن است باعث تحمیل هزینه‌های بیشتر به بیمار و سیستم بهداشت و درمان در آینده شود.

منبع:

www.mehrnews.com